Nâng hạng đưa chứng khoán Việt vào radar quốc tế, nhưng thu hút vốn là phần việc của từng doanh nghiệp

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn đến ngưỡng cửa được FTSE Russell nâng hạng, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn mới. Tuy nhiên, theo ông Vương Chí Tâm - Trưởng phòng Phân tích CTCP Chứng khoán Pinetree, cơ hội này đi kèm với yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng quan hệ nhà đầu tư (IR) tại từng doanh nghiệp. Nếu khoảng cách thông tin giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư không được thu hẹp, nó sẽ trở thành rào cản khiến doanh nghiệp phải gánh chi phí vốn cao hơn mức đáng ra được hưởng.

Giá trị lớn hơn từ việc nâng hạng

Ông Tâm nhận định, quy mô dòng vốn thụ động đi kèm với việc nâng hạng sẽ không lớn như nhiều người hình dung. Giá trị quan trọng hơn nằm ở chỗ Việt Nam được đưa vào phạm vi theo dõi của một nhóm nhà đầu tư rộng hơn, đặc biệt là các quỹ chủ động. Đây chính là cơ hội để các doanh nghiệp niêm yết tiếp cận dòng vốn chất lượng từ các tổ chức tài chính quốc tế.

IR - chìa khóa để thu hút vốn bền vững

Trong bối cảnh đà bán ròng của khối ngoại phần lớn xuất phát từ yếu tố vĩ mô nằm ngoài tầm kiểm soát, doanh nghiệp vẫn có thể chủ động cải thiện những yếu tố trong tầm tay. Ưu tiên hàng đầu là mức độ đầy đủ và kịp thời của thông tin. Dẫn kết quả khảo sát IR Awards 2026, ông Tâm cho biết, dù tiêu chí đánh giá đã bổ sung yêu cầu công bố thông tin bằng tiếng Anh, tỷ lệ doanh nghiệp niêm yết đạt chuẩn vẫn duy trì tương đương năm trước ở mức 67%.

Tuy nhiên, nhóm phi tài chính có vốn hóa lớn - nhóm thường nằm trong các rổ chỉ số và được nhà đầu tư nước ngoài quan sát đầu tiên - lại sở hữu tỷ lệ đạt chuẩn thấp hơn, chỉ 64%. Điều này cho thấy khoảng trống đáng kể trong hoạt động IR ở nhóm doanh nghiệp có nhiều tiềm năng thu hút vốn ngoại nhất.

Hoạt động IR đầy đủ và nhất quán giúp thu hẹp bất cân xứng thông tin, qua đó giảm phần bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu. Ví dụ điển hình là một ngân hàng quốc doanh đã bán 15% vốn điều lệ cho nhà đầu tư chiến lược KEB Hana Bank vào năm 2019, cùng với hai đợt chào bán riêng lẻ cho giới đầu tư tổ chức trong và ngoài nước đã huy động tổng cộng khoảng 15.000 tỷ đồng.

Chiều sâu và chiều rộng trong hoạt động IR

Theo ông Tâm, chào bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược đòi hỏi chiều sâu, bởi đối tác sẽ rà soát báo cáo qua nhiều kỳ, kiểm tra tính nhất quán của số liệu, đối chiếu những gì ban lãnh đạo trình bày với kết quả thực tế. Ngược lại, thương vụ chào bán mang tính tài chính cần chiều rộng, khi hàng chục nhà đầu tư tổ chức đưa ra quyết định gần như hoàn toàn dựa trên thông tin công khai và các buổi tiếp xúc định kỳ.

Vì vậy, bộ phận IR không chỉ đơn thuần truyền tải thông tin ra thị trường mà còn phải tập hợp phản hồi từ nhà đầu tư và chuyên viên phân tích, từ đó tham mưu cho ban điều hành trong việc điều chỉnh hoạt động công bố thông tin và cả chính sách doanh nghiệp khi cần thiết. Sự chủ động này sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa cơ hội từ việc nâng hạng thị trường, đồng thời xây dựng nền tảng vững chắc để phát triển bền vững trong tương lai.