Tuần giao dịch từ 14-18/9/2026 được giới đầu tư xem là một trong những giai đoạn bản lề quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm. Phiên cuối tuần (18/9) sẽ hội tụ hai sự kiện lớn: đợt giải ngân đầu tiên theo lộ trình nâng hạng FTSE (có hiệu lực từ 21/9) và kỳ tái cơ cấu định kỳ của các quỹ ETF ngoại như Xtrackers, VanEck, Fubon hay CSOP.
Theo ước tính từ SSI Research, tổng giá trị mua vào của các quỹ ETF trong đợt cơ cấu này có thể lên tới 450 triệu USD, trong khi chiều bán ra ở mức 204 triệu USD, mang lại lực cầu mua ròng khoảng 246 triệu USD. Riêng đợt giải ngân thứ nhất từ FTSE đóng góp khoảng 240,49 triệu USD, phân bổ vào 27 mã cổ phiếu Việt Nam.
Xét theo giá trị tuyệt đối, nhóm blue-chip dẫn đầu: VPB hút mạnh nhất với 33 triệu USD, tiếp theo là VHM (31 triệu USD), MCH (22 triệu USD), FPT (21,5 triệu USD), MSN (21 triệu USD) và HPG (19 triệu USD). Các mã như VNM, VIX, VPL, ACB cũng nhận từ 14-17 triệu USD mỗi mã.
Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn là khả năng hấp thụ của từng cổ phiếu. MCH chịu áp lực mua lớn nhất khi lượng giải ngân tương đương 10,51 ngày giao dịch bình quân, theo sau là SSB (7,3 ngày) và VPL (5,9 ngày). Trong khi đó, VPB và VHM với thanh khoản dồi dào có thể hấp thụ dòng vốn lớn mà không gây sốc giá.
Ở chiều bán, cổ phiếu VIC là tâm điểm khi vừa được mua bởi quỹ Vanguard mô phỏng FTSE GEIS, lại bị Xtrackers ETF giảm tỷ trọng từ 31,6% xuống còn 15%. Kết quả dự kiến VIC bị bán ròng khoảng 28 triệu USD. Các mã chịu áp lực bán ròng khác gồm STB (9 triệu USD), SHB (4 triệu USD), KBC và KDH (cùng 3 triệu USD). Xét về thanh khoản, KBC chịu tác động nặng nhất với 2,53 ngày giao dịch, theo sau là NKG (1,44 ngày).
Đợt cơ cấu tuần này chỉ là khởi đầu. Quá trình nâng hạng lên FTSE Emerging All Cap Index sẽ diễn ra trong 4 giai đoạn: 10% vào tháng 9/2026, 20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6/2027 và 35% vào tháng 9/2027. Theo kịch bản cơ sở của SSI Research, với tỷ trọng Việt Nam duy trì 0,51%, dòng vốn từ 6 quỹ Vanguard đạt khoảng 2,405 tỷ USD; kịch bản tích cực khi tỷ trọng nâng lên 0,95% sẽ mang về 4,453 tỷ USD.
Nhà đầu tư nên thận trọng và quan sát thay vì đuổi theo lệnh. Việc phân tích quy mô giao dịch ETF so với thanh khoản bình quân của mỗi cổ phiếu sẽ là chìa khóa để quản trị rủi ro và tận dụng cơ hội trong những phiên biến động lịch sử này.