Trái phiếu Nhật Bản trở lại cuộc chơi sau hàng thập kỷ bị lãng quên

Nội dung thị trường trái phiếu Nhật Bản và triển vọng toàn cầu

Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) tiếp tục chịu áp lực từ quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ và lợi suất đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Lợi suất kỳ hạn 10 năm chạm 2,901% vào ngày 09/07 và hiện giao dịch quanh mức 2,781%, tăng trên 70 điểm cơ bản từ đầu năm. Lợi suất kỳ hạn 20 năm cũng từng vọt lên 3,901% trong cùng ngày. Trong dài hạn, thị trường JGB đã bị ảnh hưởng bởi chương trình kiểm soát đường cong lợi suất của BOJ, nhằm mục tiêu duy trì lợi suất kỳ hạn 10 năm quanh mức 0% để hỗ trợ tăng trưởng và thoát khỏi giảm phát.

BOJ đã chính thức bỏ chương trình kiểm soát đường cong lợi suất vào tháng 3/2024, một bước đi quan trọng trong nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh này, các chuyên gia nhận định rằng lợi suất cao hiện tại có thể thúc đẩy lực cầu đối với trái phiếu Nhật Bản từ phía các nhà đầu tư nước ngoài và trong nước.

Theo Masahiko Loo, Chiến lược gia cấp cao về thu nhập cố định tại State Street Investment Management, JGB đang dần chuyển từ trạng thái “không thể đầu tư” sang trạng thái “có thể đầu tư” đối với các nhà đầu tư trái phiếu toàn cầu. Ông cho rằng mức lợi suất cao nhất trong nhiều thập kỷ đồng nghĩa nhà đầu tư cuối cùng được khen thưởng xứng đáng khi nắm giữ trái phiếu Nhật Bản.

Ông Loo nhấn mạnh rằng lợi suất cao có thể đánh dấu sự thay đổi cơ bản trong cách các nhà đầu tư nhìn nhận Nhật Bản như một khu vực đầu tư trái phiếu hấp dẫn. Tuy nhiên, vẫn có ý kiến thận trọng về sự hấp dẫn dài hạn của thị trường trái phiếu Nhật Bản so với các khu vực khác trên thế giới.

Trong các bình luận khác, Charles Gave (đồng sáng lập Gavekal) cho rằng trái phiếu Nhật Bản hiện ở mức cao hơn mức hợp lý và rằng nên xem xét việc phân bổ vốn dài hạn vào Nhật Bản. Ông lưu ý rằng thị trường trái phiếu Nhật Bản có thể là một trong những thị trường hấp dẫn nhất thế giới ở thời điểm hiện tại, đặc biệt khi phần lớn danh mục của nhà đầu tư có thể được cân bằng giữa cổ phiếu và trái phiếu ở mức độ rủi ro hợp lý.

Trong khi đó, Henning Potstada (Giám đốc toàn cầu phụ trách tài sản đa dạng tại DWS của Đức) cho rằng các thị trường trái phiếu tại châu Âu vẫn hấp dẫn hơn do lãi suất chính sách cao hơn và lo ngại về sự bền vững của nợ công Nhật Bản (nợ/GDP ở cấp độ cao). Ông nhấn mạnh rằng nhà đầu tư nên cân nhắc rủi ro nợ công và cơ hội đầu tư tại châu Âu khi xem xét phân bổ.

Ở cấp độ toàn cầu, Lauren Hyslop tại Mattioli Woods cho biết khi lợi suất JGB tiếp tục tăng, dòng vốn từ nhà đầu tư nước ngoài đã quay trở lại phân khúc trái phiếu dài hạn. Bà cho biết khu vực 20-30 năm đã nhận được dòng vốn mạnh kể từ năm 2025, với lưu chuyển kỷ lục 9,3 nghìn tỷ yen đổ vào trái phiếu dài hạn Nhật Bản trong năm đó. Bà nhận định lợi suất kỳ hạn 10 năm quanh mức 2,87% đang tiến gần mức được các tổ chức lớn cho là hợp lý, phù hợp với mức tăng trưởng và lạm phát dự báo của Nhật Bản.

Tuy nhiên, các ý kiến vẫn tồn tại rủi ro. Henring Potstada và các chuyên gia khác lưu ý rằng các vị thế ở các segment trái phiếu siêu dài hạn vẫn có thể là rủi ro, đặc biệt nếu lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt 4,5%, khi các công ty bảo hiểm nhân thọ có thể phải bán tháo. GPIF (Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản), với khoảng 1,8 nghìn tỷ USD tài sản, được xem là người mua tiềm năng có ảnh hưởng lớn nhất và bất kỳ sự tái phân bổ nào từ quỹ này sang trái phiếu nội địa được xem là một yếu tố ổn định mạnh cho thị trường.

Thông điệp từ các chuyên gia cho thấy sự thay đổi vòng đời của Nhật Bản trong vai trò “nhà tài trợ thầm lặng” cho nguồn vốn vay giá rẻ toàn cầu có thể đánh dấu một kỷ nguyên mới cho thị trường trái phiếu và định giá tài sản toàn cầu. Theo Reuters, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama được cho là tuyên bố Tokyo sẽ thúc đẩy các quỹ hưu trí, bao gồm GPIF, tăng đáng kể đầu tư vào tài sản tài chính Nhật Bản.

Đối với thị trường nói chung, làn sóng này có thể dẫn tới việc nhà đầu tư nước ngoài quay lại các phân khúc 20-30 năm, ảnh hưởng tới định giá và dòng tiền đối với các thị trường vốn toàn cầu, đặc biệt khi yếu tố địa chính trị và rủi ro lạm phát vẫn đang hiện hữu. John Sidawi (Federated Hermes) lưu ý rằng mặc dù lợi suất 10 năm ở Nhật Bản đạt mức cao, sự bất định về tâm lý, cân đối ngân sách và quan điểm rằng BOJ vẫn đang chậm trong việc thắt chặt đã làm phức tạp quyết định của nhà đầu tư.

Nhìn chung, bài phân tích cho thấy Nhật Bản vẫn đóng vai trò then chốt trong chu kỳ lãi suất và dòng vốn toàn cầu, nhưng sự cân bằng rủi ro giữa lãi suất, nợ công và động lực tăng trưởng sẽ tiếp tục xác định nhịp điệu của JGB và tác động lan tỏa ra các thị trường khác trong nhiều quý tới.