Trong bối cảnh nguồn vốn toàn cầu ngày càng coi trọng tính minh bạch, khả năng quản trị và tiêu chuẩn phát triển bền vững, niềm tin đang trở thành yếu tố quyết định sức hấp dẫn của mỗi thị trường vốn. Các nhà đầu tư tổ chức và các định chế tài chính quốc tế đặt sự tin cậy lên hàng đầu khi lựa chọn nơi đầu tư, không chỉ dựa vào quy mô hay thanh khoản mà còn dựa vào chất lượng thông tin và khả năng so sánh dữ liệu giữa các thị trường.
Trong cuộc trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (hoặc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tại ngữ cảnh này) nhấn mạnh vai trò của sáng kiến ASEAN-ISE (ASEAN Integrated Sustainability Exchange) trong việc nâng cao sức cạnh tranh của thị trường vốn ASEAN và tạo cơ hội cho Việt Nam sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Sự hình thành ASEAN-ISE được xem như một nền tảng để dữ liệu ESG chuẩn hóa, có thể so sánh và tin cậy đối với nhà đầu tư. Theo đó, niềm tin được xây dựng trên nền tảng dữ liệu minh bạch và chuẩn mực thống nhất sẽ giúp ASEAN tăng sức hút với dòng vốn dài hạn và khẳng định vị thế trong cạnh tranh thu hút vốn toàn cầu.
Ông Lê Xuân Hải, Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, cho rằng mục tiêu của ASEAN-ISE không chỉ dừng ở việc bổ sung một bộ tiêu chuẩn ESG mà là xây dựng một nền tảng để dữ liệu phát triển bền vững có thể đo lường và so sánh giữa các thị trường. Khi dữ liệu được công bố một cách nhất quán và có thể kiểm chứng, nhà đầu tư sẽ có căn cứ để đánh giá rủi ro và nhận diện cơ hội một cách chặt chẽ hơn. "Niềm tin được hình thành từ chuẩn mực chung, dữ liệu có thể kiểm chứng và sự minh bạch trong công bố thông tin là yếu tố then chốt để thị trường vốn ASEAN phát triển bền vững và có sức cạnh tranh lâu dài," ông nhấn mạnh.
Ở mức độ tổng thể, ASEAN-ISE thể hiện sự quyết tâm của các sở giao dịch khu vực cùng nhau xây dựng một "kiến trúc niềm tin" cho thị trường vốn ASEAN. Khi các chuẩn mực chung được áp dụng và dữ liệu được công bố minh bạch, lợi thế cạnh tranh của cả khu vực sẽ không chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng mà còn ở chất lượng thị trường và khả năng kết nối với nguồn vốn dài hạn toàn cầu.
Sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, Việt Nam được kỳ vọng sẽ duy trì và nâng cao chất lượng thị trường để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Lợi thế cạnh tranh không chỉ đến từ quy mô hay thanh khoản mà còn từ mức độ đáng tin cậy của môi trường đầu tư, đặc biệt là khả năng tuân thủ các chuẩn mực công bố thông tin và ESG có tính so sánh được.
Ông Lê Xuân Hải cho rằng, việc harmonization với các chuẩn mực quốc tế, trong đó có ISSB (International Sustainability Standards Board), sẽ giúp ASEAN nâng cao tính minh bạch và tăng khả năng kết nối với dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, thách thức lớn là đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của thông tin ESG: dữ liệu công bố cần nhất quán, phản ánh đúng thực trạng và có cơ chế kiểm chứng thích hợp để ngăn ngừa tình trạng "tẩy xanh" (greenwashing). Cùng với đó, khoảng cách giữa các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) cần được thu hẹp để hệ sinh thái đầu tư bền vững thực sự lan tỏa.
ASEAN-ISE được hình thành nhằm thúc đẩy sự hài hòa về chuẩn mực và tăng cường kết nối giữa các thị trường vốn khu vực. Tuy nhiên, giá trị của sáng kiến này sẽ được đo bằng mức độ minh bạch của thông tin, khả năng kiểm chứng dữ liệu và niềm tin mà thị trường tạo dựng được với nhà đầu tư, chứ không chỉ vì số lượng doanh nghiệp công bố báo cáo ESG hay số lượng tiêu chuẩn được ban hành.
Đối với doanh nghiệp niêm yết, ESG không chỉ là nghĩa vụ công bố thông tin mà là một yếu tố để gia tăng quản trị, khả năng chống chịu rủi ro và giá trị dài hạn của doanh nghiệp. Khi các nguyên tắc về phát triển bền vững trở thành một phần của chiến lược kinh doanh, niềm tin của nhà đầu tư sẽ được hình thành từ nội lực của doanh nghiệp và tính minh bạch của công bố thông tin.
Đối với thị trường vốn, việc tham gia ASEAN-ISE và tiến tới chuẩn mực quốc tế không phải là mục tiêu cuối cùng mà là phương tiện để xây dựng một môi trường đầu tư công bằng, minh bạch và có khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của dòng vốn toàn cầu. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt, niềm tin sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam.