Công ty chứng khoán sống nhờ margin?

Đánh giá về dư nợ cho vay ký quỹ và vai trò của nó với các công ty chứng khoán

Cho vay ký quỹ tiếp tục là nguồn thu chủ lực của các công ty chứng khoán khi dư nợ ngành ước vượt 401.000 tỷ đồng. Tỷ lệ này chiếm khoảng 46,7% tổng tài sản của ngành vào năm 2025. Trong bối cảnh chi phí vốn tăng và thanh khoản thị trường vẫn chưa có đột phá, nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh mảng ngân hàng đầu tư (IB) nhằm đa dạng hóa nguồn thu.

Đua huy động vốn bằng lãi suất cao

Để tài trợ cho hoạt động cho vay ký quỹ, các công ty chứng khoán đang tăng cường huy động vốn qua trái phiếu với lãi suất cao. Một công ty chứng khoán gần đây công bố huy động 500 tỷ đồng với mức lãi suất cố định tối đa 12%/năm. Các công ty vốn nhỏ, không có ngân hàng mẹ sau lưng, chịu áp lực cạnh tranh nguồn vốn lớn hơn. Một số phải chấp nhận lãi suất cao hơn để giữ chân dòng tiền từ trái chủ và khách hàng lớn. Tổng vốn chủ sở hữu ngành tăng 40% năm 2025, đạt 398.900 tỷ đồng, nhưng cơ cấu nguồn vốn chủ yếu dựa vào vay ngắn hạn từ ngân hàng (96%).

• Dư nợ cho vay ký quỹ đạt 401.000 tỷ đồng và chiếm 46,7% tổng tài sản.
• Nguồn vốn chủ yếu là vay ngắn hạn, áp lực chi phí vốn tăng trong bối cảnh lãi suất cao.
• Các ngân hàng đầu tư đang mở rộng mảng trái phiếu và huy động vốn từ khách hàng.

Hoạt động ngân hàng đầu tư (IB) phục hồi

Bên cạnh cho vay ký quỹ, mảng IB trên thị trường nợ trở nên bận rộn hơn khi nhu cầu huy động vốn qua trái phiếu tăng mạnh. Năm 2025, tổng giá trị phát hành trái phiếu đạt 624.000 tỷ đồng, tăng 32% so với năm 2024, nâng quy mô thị trường lên 1,4 triệu tỷ đồng. Sang quý I/2026, phát hành tiếp tục tăng 2,1 lần so với cùng kỳ năm trước. Các công ty chứng khoán Vietcap, SSI, HSC nổi bật ở lĩnh vực này, tiếp xúc với khách hàng từ bất động sản, vật liệu xây dựng đến nông nghiệp, với quy mô huy động từ 100-1.000 tỷ đồng.

Rủi ro từ cơ cấu vốn lệch lạc

Mặc dù tỷ lệ đòn bẩy của ngành được cho là 235% vào cuối 2025 không quá cao, cơ cấu vốn chủ yếu dựa vào vay ngắn hạn tạo ra rủi ro lớn. Chi phí vốn biến động theo lãi suất thị trường; quý I/2026 cho thấy khi lãi suất ngân hàng tăng cao, chi phí vay tăng mạnh. Một giám đốc kinh doanh của một công ty chứng khoán Top 5 cho biết lãi cho vay đầu vào cao mà đầu ra không tăng tương ứng có thể làm biên lãi thuần giảm. Dự báo lợi nhuận ngành sẽ giảm vì các mảng chủ đạo như margin và môi giới đang có triển vọng ảm đạm, và phụ thuộc vào vay ngắn hạn khiến ngành dễ tổn thương khi tín dụng thắt chặt hoặc dòng tiền bất cân xứng.