Chặn rửa tiền: Đề xuất thêm 15 dấu hiệu đáng ngờ về tài sản mã hóa

Khung pháp lý mở rộng cho tài sản mã hóa và 15 dấu hiệu đáng ngờ

Sáng 14/7, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn trình bày tờ trình về dự án luật nhằm nội luật hóa các khuyến nghị của FATF và đáp ứng yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý liên quan đến tài sản số, đồng thời khắc phục các khoảng trống trong công tác phòng, chống rửa tiền.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào danh sách các đối tượng phải thực hiện các nghĩa vụ về phòng, chống rửa tiền, bao gồm nhận biết khách hàng, lưu giữ thông tin và báo cáo giao dịch đáng ngờ.

Trong số này, dự thảo lần đầu quy định 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa để làm căn cứ cho các đơn vị cung cấp dịch vụ phát hiện, báo cáo cơ quan chức năng. Dự thảo mô tả các hành vi có thể được xem là nghi ngờ dựa trên nguyên tắc của FATF và các chuẩn mực quốc tế liên quan đến Virtual Asset Service Providers (VASP).

• Chia nhỏ giao dịch tài sản mã hóa thành nhiều khoản có giá trị thấp hơn ngưỡng nhận diện khách hàng hoặc ngưỡng báo cáo để né các yêu cầu pháp lý.
• Thực hiện nhiều giao dịch có giá trị lớn trong thời gian ngắn nhưng không có mục đích kinh doanh rõ ràng.
• Nạp, giao dịch rồi rút tài sản mã hóa liên tiếp ngay sau khi thiết lập quan hệ khách hàng.
• Giao dịch phát sinh từ tài khoản mới mở hoặc tài khoản đã ngừng hoạt động trong thời gian dài nhưng bất ngờ có giao dịch lớn.
• Tài sản mã hóa được chuyển ngay tới nhiều nhà cung cấp dịch vụ tại các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền và tài trợ khủng bố.
• Chuyển đổi liên tục giữa nhiều loại tài sản mã hóa, chấp nhận mức phí giao dịch cao hoặc chịu thua lỗ bất thường mà không có lý do kinh tế hợp lý.

Ngoài các dấu hiệu đáng ngờ, dự thảo còn nêu rõ các cơ chế quản lý và thẩm quyền: Bộ Tài chính sẽ chịu trách nhiệm thanh tra, kiểm tra hoạt động AML đối với các đối tượng báo cáo trong lĩnh vực chứng khoán, tài sản mã hóa, bảo hiểm nhân thọ, kế toán, casino, xổ số và trò chơi có thưởng; Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra các đối tượng báo cáo thuộc phạm vi quản lý của các bộ không có cơ quan thanh tra chuyên ngành.

Thẩm tra dự án luật cho rằng cần làm rõ khái niệm “dịch vụ tài sản mã hóa” và phạm vi các dịch vụ phải báo cáo để bảo đảm tính minh bạch và khả thi khi triển khai. Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát và hoàn thiện các tiêu chí nhận diện giao dịch đáng ngờ, đồng thời có hướng dẫn về nguồn dữ liệu, phương thức nhận diện và trách nhiệm của từng chủ thể thực hiện. Việc sửa đổi luật dự kiến được trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ dự kiến diễn ra vào đầu tháng 8.