Từ “nghĩ xanh” đến “làm xanh”

Chuyển đổi xanh trong xây dựng Việt Nam: từ thiết kế đến thực thi

Đến cuối năm 2025, Việt Nam có tổng cộng 780 tòa nhà đạt chứng nhận xanh, tương đương hơn 18,6 triệu m2 sàn. Trong năm này, thị trường ghi nhận 196 tòa nhà mới đạt chứng nhận xanh, tương đương 4,4 triệu m2, tăng 20% về số lượng và 15% về diện tích so với năm 2024.

Thị trường công trình xanh cho thấy sự chuyển dịch về chất lượng với đa dạng loại hình và liên kết chặt chẽ với các định chế tài chính xanh. Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, phát triển vật liệu xanh và tiết kiệm năng lượng đã bắt đầu đi vào thực tiễn, thay vì chỉ mang tính khuyến khích. Tuy nhiên, dư địa còn lớn và thách thức gồm chi phí đầu tư ban đầu và thiếu tiêu chuẩn đồng bộ.

Chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam Lê Quang Hùng nhấn mạnh cần chuẩn hóa vật liệu xanh và xây dựng một bộ tiêu chí chung, minh bạch để xác định thế nào là “xanh” và làm căn cứ đánh giá. Đồng thời, có ý kiến cho rằng cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, ví dụ ưu tiên sử dụng vật liệu xanh trong đầu tư công và tham khảo kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện khung pháp lý phù hợp.

Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, từ nay đến năm 2030-2045, ngành vật liệu xây dựng phải chuyển mình sang xanh, thông minh và có khả năng cạnh tranh cao. Dự kiến thông tư quy định dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng sẽ được ban hành trong quý IV/2026, xem như một bước đột phá để thực thi công trình xanh. Các ý kiến cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của thiết kế tích hợp ngay từ đầu, từ thiết kế sản phẩm đến thiết kế công trình, nhằm tối ưu lượng energy và chi phí vận hành trong vòng đời công trình.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi xanh đóng vai trò then chốt trong mục tiêu Net Zero vào 2050, góp phần giảm phát thải và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong ngành bất động sản và xây dựng.

• Chung cư dẫn dắt thị trường xanh, chiếm hơn 30% lượng công trình đạt chứng nhận xanh trong năm.
• Phân khúc bất động sản công nghiệp chiếm hơn 28% ở danh mục công trình xanh.
• Xu hướng mới bao gồm trung tâm dữ liệu và công trình di tích lịch sử nằm trong danh mục xanh.

Theo các chuyên gia, cần tiếp tục thể chế hóa các chủ trương và tăng cường quản lý chất lượng vật liệu xây dựng xanh, đồng thời ban hành các cơ chế khuyến khích và tem nhãn xanh để hỗ trợ thị trường đi vào cuộc sống. Dự kiến, Thông tư dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng sẽ được ban hành trong quý IV/2026, nhằm định hình tiêu chuẩn và tăng tính minh bạch cho người dùng cuối và chủ đầu tư.