Nghị quyết 79-NQ/TW: Hoàn thiện cơ chế, thúc đẩy doanh nghiệp nhà nước niêm yết

Nghị quyết 79-NQ/TW và động lực nâng hạng thị trường

Được triển khai trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nâng hạng và mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, Nghị quyết 79-NQ/TW xác định đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn gắn với niêm yết là giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và khả năng huy động vốn xã hội.

Văn bản này được nêu rõ tại hội nghị về phổ biến quy định pháp luật liên quan đến công ty đại chúng, huy động vốn và thoái vốn đối với doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết và đăng ký giao dịch trên sàn chứng khoán. Hội nghị diễn ra ngày 14/5/2026 tại Hà Nội do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) tổ chức, với sự tham dự của gần 200 đại diện từ các tập đoàn và công ty nhà nước.

• Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh rằng các chủ trương hiện có nhằm phát triển đồng bộ thị trường tài chính và nâng cao vai trò của khu vực doanh nghiệp nhà nước sẽ giúp khu vực này dẫn dắt dòng vốn và công cuộc cải cách quản trị.
• Đối với các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, niêm yết và công khai thông tin được xem là công cụ để tăng cường minh bạch, mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng tầm hình ảnh theo chuẩn mực quốc tế.

Theo bà Phương, thị trường chứng khoán đóng vai trò ngày càng quan trọng như kênh dẫn vốn trung và dài hạn, đặc biệt khi dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực và chi phí vốn ngày càng cao.

Bên cạnh khung pháp lý, hội nghị nhấn mạnh việc doanh nghiệp có thể tận dụng các công cụ thị trường vốn như phát hành cổ phiếu tăng vốn, phát hành trái phiếu và huy động vốn quốc tế thông qua chuẩn hóa quản trị và minh bạch thông tin. Những doanh nghiệp nhà nước có nền tảng ổn định được kỳ vọng sẽ tận dụng thị trường chứng khoán để nâng cao giá trị, mở rộng nguồn vốn và tăng tính cạnh tranh ở mức độ khu vực và toàn cầu.

Tiến trình nâng hạng và mục tiêu huy động vốn

Theo FTSE Russell, lộ trình nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp được duy trì với thông báo công bố ngày 8/4/2026. Việc phân loại và phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số FTSE sẽ chính thức triển khai từ 21/9/2026, tạo động lực dòng vốn nước ngoài và tăng tính hấp dẫn của thị trường.

Để tận dụng cơ hội này, Việt Nam cần cải thiện chất lượng hàng hóa trên thị trường, tăng tính minh bạch và mở rộng free-float cho các doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa và đang niêm yết, đăng ký giao dịch. Vai trò của nhóm doanh nghiệp nhà nước niêm yết được xem là rất quan trọng do quy mô vốn hóa lớn và mức độ ảnh hưởng tới nền kinh tế.

Khung định lượng và tác động tới thị trường

Trong bối cảnh giai đoạn 2026-2030, vốn đầu tư cần lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, với khoảng 80% nguồn lực đến từ khu vực ngoài ngân sách. Theo Bộ Tài chính, tổng vốn huy động qua thị trường chứng khoán năm 2025 đạt khoảng 1,122 triệu tỷ đồng, cho thấy thị trường chứng khoán vẫn là kênh huy động trọng yếu cho đầu tư phát triển.

Cùng với đó, việc tăng cường quản trị, công khai và minh bạch sẽ là nền tảng để thu hút vốn từ các nhà đầu tư tổ chức quốc tế và cải thiện vị thế của Việt Nam trong các chỉ số FTSE Russell và MSCI, từ đó tác động tích cực tới chất lượng và thanh khoản của các cổ phiếu niêm yết.