Chi phí vốn ngân hàng vào nhịp tăng mới

Tổng quan về chi phí vốn ngân hàng trong quý I/2026

Theo báo cáo tài chính quý I/2026, cuộc đua lãi suất đã thẩm thấu vào chi phí vốn của ngành ngân hàng. Chi phí vốn ngành này tăng lên 4,2% trong quý I/2026, từ mức 3,88% của quý IV/2025. Đây là mức tăng đáng kể trong một quý và diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng vẫn phải giải quyết ba mục tiêu đồng thời: duy trì tăng trưởng tín dụng, giữ thanh khoản và bảo vệ biên lãi.

Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn tiếp tục mở rộng khi tín dụng tăng 3,18% trong quý I/2026, trong khi huy động chỉ tăng 0,55%. Nguyên nhân nền tảng cho áp lực lãi suất huy động là sự lệch pha giữa cung cầu vốn và nhu cầu cho vay, đặc biệt ở nhóm ngân hàng tư nhân.

Trong bối cảnh trên, chi phí vốn phản ánh sự dịch chuyển trong hành vi của người gửi tiền. CASA của Techcombank đã giảm từ trên 40% vào cuối năm 2025 xuống 37,9% vào cuối quý I/2026, đồng thời chi phí vốn bình quân của ngân hàng này tăng lên 3,8%, cao hơn so với các quý trước.

Áp lực chi phí vốn không phân bổ đều giữa các nhóm ngân hàng. Nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối vẫn duy trì mức chi phí vốn thấp nhờ lợi thế tiền gửi và khách hàng ổn định, đóng vai trò neo lãi suất cho hệ thống. Trong khi đó, nhóm chuyên cho vay cá nhân và nhóm ngân hàng quy mô nhỏ chịu áp lực mạnh hơn do phụ thuộc nhiều hơn vào tiền gửi có kỳ hạn và khách hàng nhạy với lãi suất.

Phân tích theo nhóm ngân hàng

• Nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối là điểm neo chi phí vốn của hệ thống, với Vietcombank, VietinBank và BIDV ghi nhận mức tăng nhưng vẫn ở mức thấp so với phần lớn ngân hàng tư nhân.
• Nhóm ngân hàng cho vay doanh nghiệp tăng chi phí vốn do nhu cầu vốn lớn hơn, đưa các ngân hàng như MBBank và Techcombank vào trạng thái áp lực tăng, dù vẫn ở mức thấp hơn so với nhiều đối thủ tư nhân.
• Nhóm ngân hàng cho vay cá nhân và ngân hàng quy mô nhỏ tiếp tục đối mặt với áp lực cao do cạnh tranh tiền gửi, khiến chi phí vốn nhạy với biến động lãi suất ngắn hạn.
• Nhóm ngân hàng quy mô nhỏ như BacABank, BVBank, ABBank, VietBank, NCB, VietABank có mức chi phí vốn cao hơn trung bình ngành do hạn chế huy động vốn giá rẻ và nguồn tiền gửi yếu hơn.
• Đến cuối tháng 4/2026, nhiều ngân hàng đã bắt đầu quay đầu giảm lãi suất huy động theo hướng định hướng bởi Ngân hàng Nhà nước, như BIDV, VCBNeo, VPBank, Techcombank và HDBank, cho thấy áp lực lãi suất có thể đã bớt căng.

Ví dụ ở nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước, Vietcombank, VietinBank và BIDV vẫn ghi nhận chi phí vốn tăng, nhưng vị thế so với nhóm tư nhân vẫn được duy trì. Vietcombank được xem là có mặt bằng chi phí vốn thấp nhất nhờ nguồn tiền gửi không kỳ hạn lớn và tệp khách hàng ổn định.

Trong nhóm ngân hàng cho vay doanh nghiệp, MBBank và Techcombank tiếp tục nằm trong nhóm có chi phí vốn thấp hơn so với nhiều ngân hàng tư nhân khác nhưng cũng chịu áp lực tăng khi Tăng trưởng tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn.

Ở nhóm ngân hàng bán lẻ và ngân hàng nhỏ, chi phí vốn tăng do cạnh tranh tiền gửi và nhu cầu vốn cho vay mua nhà và tiêu dùng. Ví dụ ở ACB, dù tăng trưởng tín dụng đạt 3,2% trong quý I/2026, huy động và giấy tờ có giá chỉ tăng 0,9%, CASA ở mức 22,9%, cho thấy áp lực chi phí vốn vẫn tồn tại khi cạnh tranh huy động tiếp diễn.

Cuối cùng, nhóm ngân hàng bán lẻ và ngân hàng quy mô nhỏ được cho là chịu áp lực nhiều khi chi phí vốn tăng nhanh hơn so với tốc độ huy động vốn và tín dụng.

Nhìn chung, diễn biến lãi suất và chi phí vốn đang ảnh hưởng tới chiến lược tăng trưởng của các ngân hàng, và một số ngân hàng đã hoặc sẽ điều chỉnh lãi suất huy động để duy trì quy mô tiền gửi và thanh khoản.

Nguồn tin từ các phiên báo cáo cho thấy sự biến động này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành ngân hàng cũng như định giá cổ phiếu liên quan, đặc biệt khi mặt bằng lãi suất ở ngắn hạn có thể tiếp tục biến động trong năm 2026.

Ghi chú thêm và dự báo ngắn hạn

Ngân hàng Nhà nước đã tạo áp lực để các ngân hàng điều chỉnh lãi suất huy động theo hướng giảm vào cuối tháng 4/2026, nhằm duy trì thanh khoản và hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, sự dịch chuyển này có thể mất thời gian để phản ánh đầy đủ trên báo cáo tài chính quý II/2026 do độ trễ của tiền gửi có kỳ hạn.

Những thay đổi này có thể tác động đến cấu trúc chi phí vốn và biên lợi nhuận của từng ngân hàng trong ngắn hạn, đồng thời ảnh hưởng đến chiến lược huy động vốn và cho vay của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.