67 doanh nghiệp nhà nước trước nguy cơ rời sàn vì 'cô đặc', Ủy ban chứng khoán nêu loạt giải pháp

Ủy ban Chứng khoán Việt Nam công bố loạt giải pháp cho 67 doanh nghiệp nhà nước niêm yết

Ngày 14-5, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước – Bộ Tài chính tổ chức hội nghị để phổ biến quy định pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn và thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Cơ quan này cho biết có 67 doanh nghiệp nhà nước chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông và các yêu cầu liên quan, trong bối cảnh tỉ lệ cổ đông lớn và cổ đông Nhà nước còn ở mức cao và tỉ lệ tự do chuyển nhượng thấp.

Trong bối cảnh ngành ngân hàng đang chịu áp lực dư địa tín dụng, hội nghị nhấn mạnh vai trò của thị trường chứng khoán như kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế và cơ hội tái cấu trúc nguồn vốn cho các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Theo báo cáo từ đại diện Ủy ban Chứng khoán, sau rà soát 789 doanh nghiệp cổ phần hóa có 67 đơn vị chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông; 53 doanh nghiệp chưa đáp ứng về vốn chủ sở hữu và 41 đơn vị chưa thực hiện đăng ký cổ phiếu/giao dịch.

Theo điều kiện mới có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, để trở thành công ty đại chúng cần vốn điều lệ đã góp từ ≥ 30 tỉ đồng và vốn chủ sở hữu từ ≥ 30 tỉ đồng, cùng cơ cấu cổ đông có ít nhất 10% cổ phiếu được nắm giữ bởi tối thiểu 100 nhà đầu tư (không tính cổ đông lớn).

Doanh nghiệp sẽ bị hủy tư cách đại chúng nếu không đáp ứng các điều kiện. Ngoài ra, việc không công bố báo cáo tài chính kiểm toán hoặc nghị quyết đại hội đồng cổ đông hai năm liên tiếp cũng có thể dẫn tới rời sàn.

Để đáp ứng điều kiện vốn và cơ cấu cổ đông, các công ty có thể:

• Chào bán hoặc phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ và cải thiện năng lực tài chính.
• Phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược hoặc huy động vốn quốc tế để nâng cao tính minh bạch và vốn hoá.
• Chuyển nhượng cổ phần ra công chúng hoặc thông qua ESOP để tăng free-float.
• Đối với cổ phần hóa niêm yết, có thể xem xét thoái vốn hoặc sắp xếp lại cổ đông nhằm đáp ứng yêu cầu.

Hội nghị cũng ghi nhận các thắc mắc và giải đáp cho quá trình triển khai, đồng thời cập nhật thêm các quy định nhằm xây dựng phương án tăng vốn, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông để nâng cao quản trị và minh bạch thông tin.