Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tháng 9 với những phiên biến động mạnh. Theo Báo cáo triển vọng thị trường tháng 9 của Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), thị trường đang chịu tác động của hai nhóm yếu tố trái chiều.
Trong nước, tâm lý và dòng vốn tập trung vào việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ phiên giao dịch ngày 21/9. Ở ngoài, lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế tăng cao, đồng USD mạnh lên và áp lực lạm phát tiếp tục giới hạn mở rộng định giá cổ phiếu.
VDSC dự báo tuần từ 14-18/9 sẽ là đỉnh điểm tái cấu trúc. Đợt giải nhân đầu tiên tương đương khoảng 10% quy mô rổ mới, dự kiến đạt 211,9 triệu USD.
Tổng dòng vốn đầu tư qua bốn đợt có thể đạt hơn 2,1 tỷ USD, tăng 38,5% so với ước tính hồi tháng 7. Fubon Vietnam ETF dự kiến điều chỉnh tỷ trọng nhiều cổ phiếu lớn, khoảng 28,9% giá trị danh mục có thể được cơ cấu lại trong kỳ; dòng vốn ròng duy trì dương nên tác động tích cực nhưng không quá mạnh.
Kinh nghiệm các thị trường từng được FTSE Russell nâng hạng cho thấy, thanh khoản có thể gấp 1,1 - 2,7 lần trong tháng hiệu lực nhưng không kéo dài. Bình quân sau 12 tháng, chỉ số giảm 10,5%. Trong khi đó VN-Index đã tăng 10,3% trong vòng 11 tháng trước nâng hạng – mức cao nhất trong nhóm, nhưng thanh khoản tháng 8/2026 chỉ đạt 59% bình quân 12 tháng, nên dư địa tháng 9 đến từ khối lượng giao dịch nhiều hơn là số điểm.
VDSC duy trì kịch bản cơ sở: chỉ số dao động quanh vùng nâng hạng và có thể tích cực nếu khối ngoại quay lại mua ròng. Biên độ trung hạn trong vùng 1.700 - 1.991 điểm, tương ứng P/E từ 11,7 - 13,7 lần.
Sau nâng hạng, thị trường cần hoàn tất các cải thiện về hạ tầng và luật pháp. Theo PGS.TS Ngô Minh Vũ, việc đưa vào dấu vận hành hệ thống công nghệ KRX và hậu bỏ yêu cầu đủ tiền trước khi đặt lệnh của khối ngoại đã giải quyết các nút thắt cơ bản; song trách nhiệm của các bên phát hành, kiểm toán, bảo lưu định giá… cần được quy định rõ.
Thị trường cũng đang tiến tới cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho bánh chủ – mảnh thị trường cơ sở, dự kiến triển khai từ quý I/2027, đòi nền tảng an toàn về quỹ dự phòng, xử lý khi thành viên phá sản.
Bên cạnh đó, VIFC-HCMC đã có cuộc tham vấn mới đây về dự thảo nghị quyết trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình vào ngày 9/9. Phó Chủ tịch Nguyễn Hữu Huân cho biết mục đích là tạo kênh huy động vốn cho các dự án đường sắt, cảng biển, logistics, năng lượng; hơn 21 dự án đang xem xét và 5 - 7 dự án khả thi nhất sẽ giới thiệu với nhà đầu tư chiến lược trong tháng 11.
Trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần quan sát thanh khoản, động thái khối ngoại và khả năng tiếp nhận cổ phiếu trong kỳ tái cơ cấu, tránh mua theo kỳ vọng nâng hạng mà không dựa trên diễn biến nguồn cung thực tế.