Vì sao ngay cả những "bom tấn" IPO cũng không còn dễ bán hết?

Phân tích thị trường IPO Việt Nam trước thềm năm 2026

Thị trường chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Việt Nam đã có dấu hiệu phục hồi từ nửa cuối năm 2025, nhưng sức hút vẫn chưa quay trở lại mức kỳ vọng. Ngay cả các thương vụ được đánh giá chất lượng cũng đối mặt với bài toán huy động vốn và cân đối nguồn vốn cho nhà đầu tư.

Trong năm 2025, ba thương vụ lớn là TCBS, VPS và VPBankS đã huy động gần 36.000 tỷ đồng, góp phần làm sống dậy câu chuyện nâng cấp thị trường và tạo kỳ vọng cho chu kỳ IPO mới. Tuy nhiên sang năm 2026, thực tế cho thấy tiến triển chưa thực sự sôi động như dự đoán.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, thị trường chỉ ghi nhận ba thương vụ IPO gồm Điện Máy Xanh (DMX), Nông nghiệp Hòa Phát (HPA) và Chứng khoán LPBank (LPBS), với tổng giá trị huy động khoảng 18.800 tỷ đồng. Trong số này, DMX huy động khoảng 13.300 tỷ đồng và tỷ lệ phân phối thành công đạt khoảng 93%. Gần 60 quỹ đầu tư và nhiều tổ chức trong và ngoài nước đã tham gia, cho thấy dòng vốn vẫn có sự quan tâm ở mức độ chọn lọc, chứ không phải rải đều nguồn cung.

Thanh khoản thị trường có sự sụt giảm đáng kể so với giai đoạn cao điểm. Sau khi HoSE từng ghi nhận mức giao dịch bình quân khoảng 47.000 tỷ đồng mỗi phiên vào tháng 8/2025, đến giữa năm 2026 sẽ ở mức khoảng 13.000–14.000 tỷ đồng mỗi phiên. Điều này đồng nghĩa với việc IPO phải cạnh tranh với hàng nghìn cổ phiếu đang niêm yết và các tổ chức phải cơ cấu danh mục để bỏ nguồn vốn cho các thương vụ IPO lớn, vốn đã trở thành một thách thức đáng kể.

IPO vẫn còn dư địa nhưng sẽ là cuộc chơi của doanh nghiệp chất lượng. Dòng vốn dự kiến sẽ chú ý tới các doanh nghiệp có mô hình kinh doanh có lợi nhuận và triển vọng tăng trưởng bền vững. Tổ chức SSI Research cho biết danh mục các doanh nghiệp chuẩn bị IPO đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực như bán lẻ, tiêu dùng, hạ tầng, nông nghiệp và dịch vụ tài chính, nhằm bổ sung nguồn cung chất lượng cho thị trường. Tuy nhiên, một số tên tuổi kỳ vọng từ đầu năm 2026 như Highlands Coffee, CP Vietnam, Chứng khoán HD, Kafi Securities hay Bảo tín Mạnh Hải vẫn chưa xuất hiện trên bảng phát hành, trong khi các thương vụ lớn trong nhóm công nghệ hoặc chuỗi bán lẻ quy mô lớn vẫn đứng bên lề.

Nhìn chung, thị trường IPO có dư địa để phát triển trong trung và dài hạn, đặc biệt khi quá trình nâng hạng thị trường diễn ra và nguồn vốn đầu tư nước ngoài ngày càng tiếp cận dễ dàng hơn. Tuy nhiên, thay vì một làn sóng IPO ồ ạt như trước, chu kỳ hiện nay được dự báo sẽ xoay quanh chất lượng và hiệu quả kinh doanh của từng doanh nghiệp để thu hút dòng vốn đầu tư sau niêm yết.

• 36.000 tỷ đồng huy động của 2025 từ TCBS, VPS và VPBankS
• Ba thương vụ 2026 gồm DMX, HPA và LPBS huy động 18.800 tỷ đồng
• DMX huy động khoảng 13.300 tỷ đồng, phân phối thành công đạt 93%
• Dòng tiền giao dịch HoSE giữa năm 2026 ước khoảng 13.000–14.000 tỷ đồng/phiên, so với 47.000 tỷ đồng/phiên của 8/2025
• SSI Research nhận diện danh mục IPO đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực và kỳ vọng chất lượng cao hơn

Định hướng dài hạn của thị trường vẫn tích cực nhờ tiến trình nâng cấp và sự tham gia của vốn nước ngoài, nhưng tương lai IPO sẽ xoay quanh chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng doanh nghiệp để thu hút dòng vốn sau niêm yết.