Tổng giám đốc Chứng khoán SHS: Việt Nam không thiếu vốn nhưng lại thiếu khả năng hấp thụ

Việt Nam: vốn nhiều nhưng hấp thụ vẫn chưa tương xứng

Vừa tham dự Vietnam Investment Forum 2026, ông Nguyễn Duy Linh, Tổng giám đốc SHS, nhấn mạnh Việt Nam không thiếu vốn nhưng đang thiếu khả năng hấp thụ vốn. Theo ông Linh, thách thức của giai đoạn tăng trưởng mới không phải là thu hút thêm vốn mà là biến dòng vốn này thành động lực sản xuất cho doanh nghiệp trong nước.

Theo SHS, Việt Nam đã và đang được xem như một điểm đến hấp dẫn của vốn FDI, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và chế biến. Tuy nhiên, quy mô vốn đăng ký vẫn chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ nền kinh tế được hưởng lợi đầy đủ từ nguồn vốn này.

Khoảng cách giữa lượng vốn thu hút được và khả năng tạo ra giá trị lan tỏa ra nền kinh tế được coi là điểm nghẽn chính. Dù khu vực chế biến, chế tạo vẫn là động lực, khu vực doanh nghiệp nội địa chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng ở mức kỳ vọng, khiến giá trị gia tăng chưa được tối ưu hóa.

Để cải thiện khả năng hấp thụ vốn, SHS đề xuất tập trung phát triển công nghiệp phụ trợ, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy đổi mới công nghệ. Đồng thời, Nghị quyết 57 về khoa học và công nghệ được xem là nền tảng để định hướng dài hạn nhằm tháo gỡ nút thắt và nâng cao chất lượng doanh nghiệp nội địa.

Khi doanh nghiệp trong nước nâng cao được năng lực cạnh tranh, dòng vốn FDI được kỳ vọng lan tỏa mạnh hơn thông qua mạng lưới nhà cung cấp và chuyển giao công nghệ, từ đó nâng cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Một nghịch lý được nhắc đến là Việt Nam có lượng vốn lớn trong hệ thống tài chính nhưng lại chưa tận dụng hiệu quả. Hiện tín dụng ở mức khoảng 140-150% GDP, trong khi tăng trưởng tín dụng 5 tháng đầu năm chỉ đạt khoảng 6%, cho thấy dòng tiền vẫn chưa được đưa vào nền kinh tế một cách tối ưu.

Để giải bài toán này, SHS cho rằng Việt Nam cần mở rộng kênh huy động vốn dài hạn, cải thiện khung pháp lý và hạ tầng, đồng thời đẩy mạnh đầu tư công và phát triển thị trường vốn nhằm giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Mục tiêu là chuyển vốn thành năng lực sản xuất và tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao.

Điểm nhấn và khuyến nghị

• Phát triển công nghiệp phụ trợ để nâng cao chuỗi cung ứng và giá trị gia tăng
• Nâng cao năng suất lao động và nâng cấp công nghệ
• Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường R&D trong khu vực tư nhân
• Phát triển đồng bộ thị trường vốn để cung cấp nguồn vốn dài hạn cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh giải bài toán vốn với sự tham gia của khu vực tư nhân và FDI, Việt Nam có cơ hội chuyển sang một mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng của sản phẩm, thay vì lệ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng.