Nổi bật trong phiên thảo luận 3.2 của sự kiện Vietnam Investment Forum 2026 – Summer Summit là góc nhìn về sự khác biệt giữa các mã chứng khoán và các công cụ đầu tư trên thị trường Việt Nam. Sự kiện được tổ chức bởi VietnamBiz và Vietnammoi vào chiều 11/6 với chủ đề “Tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán”. Bà Cao Thị Ngọc Quỳnh, Giám đốc Khối Khách hàng tổ chức của VNDIRECT gọi phiên này là “ba chữ cái” một cách dí dỏm.
Trong cuộc trò chuyện, các nhà phân tích từ các công ty chứng khoán đã nêu rõ mục tiêu là tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026 bằng cách thảo luận về danh mục và các kênh đầu tư phù hợp. Bà Quỳnh cho biết sự tham gia của các chuyên gia từ các công ty chứng khoán sẽ mang tới nhiều góc nhìn về định hướng đầu tư và chiến lược phân bổ, thay vì chỉ tập trung vào câu chữ bắt đầu với chữ cái.
Khi được yêu cầu nêu tên một ngành hoặc cổ phiếu cho mục tiêu Alpha, các chuyên gia đã nêu ra các lựa chọn khác nhau. Ông Trần Thăng Long (Phó Tổng Giám đốc của BSC) cho rằng nhóm cổ phiếu bán lẻ có thể là động lực cho kịch bản hồi phục. Ông Lê Đức Khánh (Giám đốc Phân tích, VPS) ưa thích cổ phiếu PHP (mã PHP) và nhóm cổ phiếu thuộc ngành Cao su.
Tới phần nhận định về vai trò của fixed income, Nguyễn Minh Hạnh (Giám đốc Trung tâm Phân tích, SHS) có cách nhìn khác khi ưu tiên các tài sản thu nhập cố định. Ông cho rằng từ nay đến cuối năm 2026, thị trường cổ phiếu sẽ khó tăng và chiến lược tối ưu là chuyển dòng vốn sang trái phiếu doanh nghiệp (TPDN). Bản thân ông đã bán sạch danh mục cổ phiếu từ cuối quý 1 để chuyển sang các sản phẩm fixed income.
Ông Hạnh giải thích rằng trái phiếu Chính phủ có yêu cầu vốn quá lớn cho từng nhà đầu tư và lợi suất hiện tại không hấp dẫn so với lãi suất tiết kiệm. Do vậy, tùy chọn tối ưu là trái phiếu doanh nghiệp (TPDN). Thị trường TPDN đang lớn mạnh với hình thức phát hành riêng lẻ chiếm tới khoảng 91% tổng giá trị năm 2025. Trong năm 2025, tổng giá trị phát hành lên tới khoảng 630 nghìn tỷ đồng, với trái phiếu ngân hàng chiếm 65% và bất động sản chiếm 23%. Từ tháng 9/2023, TPDN riêng lẻ được giao dịch tại HNX, mỗi trái phiếu có một mã giao dịch 8 ký tự, bắt đầu bằng 3 chữ cái và kết thúc bằng 5 chữ số.
Định hướng cho nhà đầu tư về TPDN riêng lẻ nhấn mạnh hai ngành chi phối: ngân hàng và bất động sản ở cả thị trường sơ cấp và thứ cấp. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng phát hành đạt hơn 127 nghìn tỷ đồng, với tỉ trọng lần lượt 47% cho ngân hàng và 43% cho bất động sản. Thanh khoản TPDN đang tăng nhưng vẫn thấp so với cổ phiếu, với mức trung bình khoảng 6.000 tỷ đồng/ngày. Hiện có khoảng 1.350 mã TPDN riêng lẻ được đăng ký giao dịch và chỉ khoảng 120 mã được sang tay mỗi ngày.
Ông Hạnh nhấn mạnh rào cản vào thị trường này là quy định và tiêu chuẩn đầu tư chuyên nghiệp. Theo Luật Chứng khoán sửa đổi 2024 và Nghị định 200/2026, cá nhân muốn tham gia phải đạt tiêu chuẩn nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp với giá trị danh mục tối thiểu để được xác định là chuyên nghiệp là 2 tỷ đồng và thời gian nắm giữ tối thiểu 180 ngày. Ngoài ra, nhiều TPDN có mệnh giá từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng mỗi trái phiếu, vì vậy số tiền tối thiểu cho mỗi giao dịch là tương đối lớn.
Với những hạn chế này, thị trường được xem là dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp và nhạy bén, đặc biệt khi lãi suất tiền gửi đang ở mức rất cạnh tranh. Một kênh an toàn được đề xuất là các công cụ thị trường tiền tệ như chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn hoặc gửi tiết kiệm với lãi suất khoảng 8% để bảo toàn vốn trong khi chờ các nhịp điều chỉnh cổ phiếu.
Xem thêm tại vietnambiz.vn để cập nhật các diễn biến mới nhất của thị trường trái phiếu doanh nghiệp và xu hướng đầu tư trong nửa cuối năm 2026.