Xăng sinh học E10 được triển khai, cổ phiếu nào cần chú ý?

Định nghĩa và mục tiêu của xăng sinh học E10

Xăng sinh học E10 là loại xăng pha trộn 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Ethanol được sản xuất từ tinh bột/đường như sắn, ngô và mía thông qua quá trình lên men và chưng cất. Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy lộ trình chuyển đổi nhiên liệu và từ ngày 1/6/2026, xăng E10 được dự kiến được triển khai rộng trên toàn quốc. Việc dừng bán xăng RON95 (bao gồm cả 95-III và 95-V) để chuyển sang E10 được thực hiện bắt đầu từ quyết định của các bên liên quan, nhằm chuẩn hóa nguồn cung và tiến tới mục tiêu môi trường cân bằng hơn.

Điểm định nghĩa chi tiết và cơ chế sản xuất

Xăng E10 được định nghĩa là hỗn hợp 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Ethanol được sản xuất từ tinh bột/đường như sắn, ngô và mía qua quá trình lên men và chưng cất, sau đó phối trộn với xăng nền để tạo ra sản phẩm cuối cùng.

Hai nhà máy lọc dầu trong nước là Nghi Sơn và Dung Quất cung cấp nguồn xăng nền cho hoạt động pha chế. Ethanol trong nước được sản xuất bởi Bio Ethanol Dung Quất (BSR) và các nhà máy tại Tùng Lâm, đồng thời nguồn ethanol còn được nhập khẩu từ Mỹ, Brasil và các nước khác. Việc nhà máy Ethanol tại Dung Quất hoạt động trở lại từ đầu năm 2026 được đánh giá là yếu tố then chốt cho nguồn cung nội địa.

Tiến trình và sản lượng trong năm 2026

Đầu năm 2026, lô hàng đầu tiên của ethanol từ Dung Quất đạt hơn 462,7 m³ (E100) và được vận chuyển đến BSR để phối trộn xăng sinh học. Vào tháng 3/2026, công suất hoạt động đã đạt khoảng 60% và dự kiến đạt tối đa 100% để cung ứng ra thị trường khoảng 330 m³/ngày. Việc tăng công suất ở thời điểm này được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo nguồn cung nội địa khi lộ trình phát hành xăng E10 toàn quốc được đẩy mạnh.

Lợi ích và rủi ro đối với người tiêu dùng và nền kinh tế

Việc đẩy mạnh sản xuất và sử dụng xăng E10 dự kiến mang lại nhiều lợi ích, bao gồm giảm phụ thuộc nhập khẩu và đóng góp cho an ninh năng lượng quốc gia. E10 được cho là giúp giảm CO₂ vòng đời sản phẩm từ 3–7%, đồng thời góp phần cải thiện chất lượng không khí tại đô thị. Tuy nhiên, việc sử dụng ethanol có thể ảnh hưởng tới động cơ của những xe cũ do tính dung môi của ethanol có thể tác động tới gioăng, phớt và cao su.

• Giá thành thấp hơn so với xăng RON95 thông thường, tạo động lực cho người tiêu dùng chuyển đổi.
• Tăng cường an ninh năng lượng và đóng góp cho một chu trình kinh tế tuần hoàn giữa nông nghiệp và công nghiệp chế biến.
• Tăng giá trị nông sản và mở rộng đầu ra cho nông dân khi nguồn ethanol được sản xuất từ nguồn nội địa.
• Đảm bảo nguồn cung nội địa với sự phối hợp của Nghi Sơn, Dung Quất và các nhà máy ethanol trong nước.

Nguồn cung và vai trò của nhà máy nội địa

Nguyên liệu xăng nền cho E10 phụ thuộc vào hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất. Ethanol được sản xuất trong nước bởi các nhà máy như Bio Ethanol Dung Quất và nhà máy Tùng Lâm, kết hợp với nguồn nhập khẩu từ Mỹ và Brazil. Việc lắp ráp nguồn cung nội địa và nhập khẩu giúp ổn định chuỗi cung ứng xăng sinh học và hỗ trợ lộ trình chuyển đổi một cách có trật tự tới ngày 1/6/2026.

Kết luận và triển vọng thị trường liên quan

Việc chuẩn bị nguồn cung với công suất tối đa sẽ hỗ trợ chiến dịch bán lẻ xăng E10 từ ngày 1/6/2026 và giảm áp lực nhập khẩu. Sự phối hợp giữa các nhà máy lọc dầu và các nhà máy ethanol nội địa cho thấy một bước tiến quan trọng trong chiến lược năng lượng quốc gia. Điều này có thể tác động đến thị trường liên quan đến ngành dầu khí và cổ phiếu của các công ty liên quan đến năng lượng và logistics.