Với cơ chế thanh toán linh hoạt bằng đất hoặc ngân sách, Nghị quyết 16/2026/NQ-CP được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư theo hình thức Xây dựng - Chuyển giao (BT) và kéo dài tới hết năm 2027.
Nghị quyết cho phép điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi mà không cần phê duyệt lại điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc đề xuất dự án, qua đó rút ngắn thời gian xử lý hành chính.
Nghị quyết thiết lập khung phân loại các vi phạm trong quá trình triển khai dự án trước đây. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng do nhà đầu tư, Nhà nước có thể chấm dứt hợp đồng mà không bồi thường, giúp “làm sạch” danh mục dự án. Đối với vấn đề liên quan đến nhà thầu, Nghị quyết đưa ra các điều kiện để hoàn thiện dự án thay vì đình chỉ và gây ách tắc kéo dài.
Đối với các dự án thanh toán bằng ngân sách Nhà nước, việc thanh toán dựa trên giá trị quyết toán được kiểm toán, tối đa bằng tổng mức đầu tư cộng lãi vay sau xây dựng và lợi nhuận hợp lý. Hợp đồng có thể được điều chỉnh theo lãi suất cho vay hiện hành, trong khi Kiểm toán Nhà nước sẽ xác định phần giá trị tăng thêm (nếu có). Đối với các dự án thanh toán bằng quỹ đất, việc thanh toán thực hiện theo vị trí và diện tích đất đã thỏa thuận trong hợp đồng, kèm theo cơ chế xử lý chênh lệch giữa giá trị đất và giá trị dự án.
Nghị quyết cũng giải quyết các điểm nghẽn tài chính khi cho phép linh hoạt hơn trong thanh toán bằng đất hoặc ngân sách, qua đó giúp xử lý các nghĩa vụ còn tồn đọng với nhà đầu tư.
“Nghị quyết 16 có tác động tích cực trực tiếp đến các doanh nghiệp tham gia các dự án BT trong danh sách, đặc biệt là những đơn vị đang gặp vướng mắc pháp lý và tài chính kéo dài”, MSVN nhận định.
Theo đó, tổ chức này cho rằng các bên hưởng lợi chính gồm PDR và các bên liên quan như Khu liên hợp thể thao Phan Đình Phùng, khu Cổ Đại, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình, Cầu Thủ Thiêm 4, có thể được tái phân bổ, cùng với VPI (nút giao Gò Dưa - Quốc lộ 1 thuộc Vành đai 2), Trung Nam và CII (mở rộng Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1).
MSVN cho rằng, đối với các doanh nghiệp này, nghị quyết có thể giúp khai thông dòng tiền và thúc đẩy dự án tiến độ phần lớn vẫn phụ thuộc vào sự phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước. Ở góc độ rộng hơn, nghị quyết góp phần thiết lập khung pháp lý rõ ràng và minh bạch, từ đó tăng niềm tin của khu vực tư nhân vào phát triển hạ tầng theo mô hình PPP và có thể đóng vai trò làm cơ sở tham chiếu cho các quy định tương lai.
Trong ngắn hạn, khi Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý cho các dự án BT, nghị quyết này được coi là nền tảng tham chiếu để đánh giá hiệu quả chính sách và định hình quy định trong tương lai cho mô hình BT.