Bộ Tài chính lấy ý kiến Thông tư mới, hoàn thiện khung pháp lý cho nâng hạng thị trường

Thông tin tổng quan về dự thảo Thông tư mới của Bộ Tài chính

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư thay thế cho Thông tư số 119/2020/TT-BTC quy định hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán. Dự thảo cập nhật các nội dung sửa đổi đã được bổ sung bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC, Thông tư 14/2025/TT-BTC và Thông tư 18/2025/TT-BTC.

Về cơ sở pháp lý, Chính phủ và Quốc hội đặt mục tiêu phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch và bền vững, đồng thời Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán xác định phát triển hạ tầng bù trừ, thanh toán và CCP là yếu tố trọng tâm. Dự thảo mới nhằm cụ thể hóa các quy định được sửa đổi tại Luật số 56/2024/QH15 và Nghị định 245/2025/NĐ-CP.

Ngay sau 5 năm triển khai, Thông tư 119/2020/TT-BTC đã bộc lộ một số thiếu sót trong quy trình và vận hành thực tế. Dự thảo Thông tư thay thế sẽ chuẩn hóa các quy trình nghiệp vụ, đồng thời phù hợp với hệ thống công nghệ KRX và thực tiễn triển khai.

Nội dung trọng tâm của dự thảo Thông tư

Dự thảo được thiết kế gồm 9 Chương và 67 Điều, nhằm hoàn thiện toàn diện quy trình nghiệp vụ và giảm thiểu thủ tục hành chính. Các nội dung trọng tâm được tập trung vào các lĩnh vực sau:

• Chương I: Sửa đổi quy định về hoạt động đăng ký chứng khoán, hủy đăng ký và quản lý thông tin đăng ký; điều chỉnh thông tin số lượng chứng khoán và quyền chuyển nhượng phù hợp với Nghị định 245/2025/NĐ-CP và hệ thống KRX.
• Chương II: Sửa đổi quy định về hoạt động lưu ký chứng khoán, mở tài khoản lưu ký tại nước ngoài, công ty con của VSDC, và quy định về lưu ký để xử lý tài sản bảo đảm.
• Chương III: Sửa đổi quy định về bù trừ, thanh toán giao dịch; phân định vai trò giữa VSDC và công ty con Việt Nam Clearing (tức VCF) trong việc bù trừ và thanh toán chứng khoán; hoàn thiện khung ký quỹ và các quy định liên quan đến người đầu tư nước ngoài.
• Chương IV: Bổ sung quy định về phương thức thanh toán tức thời đối với trái phiếu doanh nghiệp niêm yết nhằm thống nhất quản lý và giảm rủi ro thanh toán khi CCP chưa triển khai.
• Chương V: Sửa đổi, bổ sung quy định quản lý quỹ hỗ trợ thanh toán, quỹ bù trừ và quỹ phòng ngừa rủi ro nghiệp vụ; quy định về mức đóng góp và cách sử dụng các quỹ này.
• Chương VI: Sửa đổi quy định về báo cáo và thủ tục hành chính nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số và cắt giảm thủ tục cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
• Chương VII-VIII: Các quy định liên quan đến quản lý tài khoản lưu ký tại nước ngoài và xử lý các tình huống mất khả năng thanh toán giao dịch, cùng với cơ chế phối hợp giữa các thành viên tham gia thị trường.
• Chương IX: Quy định chi tiết về thi hành và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan để đảm bảo tính khả thi thực thi dự án CCP và nâng hạng thị trường.

Bộ Tài chính cho biết dự thảo đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử và kêu gọi các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia ý kiến để hoàn thiện trước khi ban hành chính thức. Đề xuất được xem là một phần của tiến trình cải cách hệ thống hạ tầng tài chính nhằm nâng hạng thị trường và tăng tính cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam.