Thông luồng cho Logistics

Thông luồng cho Logistics — Logistics được xem như hạ tầng mềm của nền kinh tế

Logistics đang được xem như một hạ tầng mềm và chiến lược của nền kinh tế Việt Nam, gắn kết sản xuất với thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu. Xu hướng này được tăng cường nhờ các khoản đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số, đặc biệt là sự liên kết giữa logistics, thương mại điện tử và vận tải.

Năm 2025, Falcon (Công ty cổ phần Thương mại và Vận tải biển Falcon) ghi nhận sản lượng hàng hoá qua kho đạt trên 1.000 container, tăng hơn 10% so với năm trước. Công ty được xem như một ví dụ điển hình về vai trò logistics trong chuỗi cung ứng và xuất nhập khẩu tại Hải Phòng.

Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy làn sóng đầu tư vào hạ tầng giao thông và hạ tầng số, nhằm giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo các con số năm 2025, khoảng 3.803 km đường cao tốc đã được hoàn thành, vượt mục tiêu 3.000 km. Các dự án sân bay và đường sắt quy mô lớn cũng đang được đẩy nhanh tiến độ để cải thiện kết nối liên vùng.

Theo các chuyên gia, hạ tầng logistics được cải thiện sẽ làm giảm chi phí vận chuyển, tăng sức cạnh tranh của hàng hóa và tạo điều kiện cho doanh nghiệp logistics mở rộng hoạt động. Năm 2025-2030, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tăng trưởng thương mại đã và sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu vận tải và dịch vụ logistics tích hợp.

Theo Mordor Intelligence, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam dự kiến tăng từ 27,73 tỷ USD năm 2025 lên 33,57 tỷ USD năm 2026 và có thể đạt tới 87,36 tỷ USD vào năm 2031, cho thấy dư địa tăng trưởng đáng kể cho ngành này. Thương mại điện tử dự kiến sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu logistics và dịch vụ liên quan.

Logistics Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển nhờ vị trí địa lý thuận lợi, hệ thống cảng biển ngày càng hoàn thiện và mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp. Xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và làn sóng dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam được cho là tạo điều kiện để doanh nghiệp logistics tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

“Xu hướng cung cấp giải pháp logistics tổng thể đang ngày càng phổ biến, đây là phân khúc có giá trị gia tăng cao giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và lợi nhuận,” một lãnh đạo ngành logistics tại Hà Nội cho biết.

Nhiều doanh nghiệp logistics đang đẩy mạnh đầu tư kho thông minh, trung tâm phân phối hiện đại và ứng dụng AI, Big Data, IoT nhằm tối ưu vận hành và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các chuyên gia cho rằng giai đoạn 2026-2030 có thể trở thành thời kỳ tăng trưởng mạnh nhất của ngành logistics Việt Nam từ trước tới nay, với nhiều cải thiện cơ bản về hạ tầng và công nghệ.

Gỡ điểm nghẽn để bứt phá

Theo Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng, ngành logistics vẫn đối mặt với nhiều bất cập như hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, đường sắt và đường thủy nội địa phát triển chậm. Ngoài ra, luật hiện hành điều chỉnh riêng biệt từng loại hình vận tải khiến quy định thiếu thống nhất, đồng thời quá trình số hóa chuỗi vận tải còn chưa đồng bộ và sàn giao dịch vận tải hoạt động ở quy mô nhỏ lẻ.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam, chi phí logistics của Việt Nam chiếm khoảng 16-17% GDP và đang chịu áp lực do biến động giá nhiên liệu và chi phí lao động. Điểm nghẽn hiện nay là sự tập trung quá lớn vào đường bộ, trong khi đường sắt và đường thủy nội địa vẫn chỉ đảm nhận một phần nhỏ lượng hàng hóa do thiếu kết nối với khu công nghiệp và cảng biển.

Ông Dũng cho hay khoảng 90% doanh nghiệp logistics trong nước vẫn ở giai đoạn đầu của chuyển đổi số, chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, do vậy thị phần logistics còn phân tán. Tại hội nghị về vận tải đa phương thức, đại diện Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng nhấn mạnh cần phát triển đồng bộ các phương thức vận tải và dành nguồn lực cho các trung tâm logistics và nhà ga tại sân bay lớn.

Theo GS.TS Đặng Đình Đào, một trong những trụ cột chiến lược là phát triển hạ tầng logistics, bất động sản logistics và khu công nghiệp logistics. Các tỉnh thành cần có chính sách ưu tiên đất đai và khung pháp lý phù hợp cho mô hình kho thông minh và logistics park. Đến nay, Việt Nam vẫn thiếu khung pháp lý riêng cho bất động sản logistics và tiêu chuẩn liên quan đến trung tâm logistics để thúc đẩy sự phát triển bền vững.