Kỳ vọng giải ngân bứt tốc, cổ phiếu hạ tầng đứng trước cơ hội mới

Tổng quan về dư địa đầu tư công và cơ hội cho cổ phiếu hạ tầng

Trong báo cáo mới, ACBS cho rằng dư địa tài khóa và các chỉnh sửa về chính sách sẽ thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong thời gian tới, dù tiến độ 5 tháng đầu năm 2026 chưa đạt kỳ vọng. Theo đó, các dự án hạ tầng quy mô lớn được xem là động lực tăng trưởng cho nhóm cổ phiếu xây dựng và vật liệu xây dựng.

Nhiều lực cản ngắn hạn

Theo ACBS, giải ngân vốn đầu tư công 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 254.100 tỷ đồng, tương đương 24% của kế hoạch năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ. Tuy vậy, tốc độ này vẫn thấp so với kỳ vọng do nhiều dự án trọng điểm gặp nút thắt quen thuộc. Chi phí đầu vào tăng đang thách thức biên lợi nhuận của các nhà thầu và có thể ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Về chi phí vật liệu, từ tháng 3/2026, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tăng mạnh dưới tác động căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và thiếu hụt nguồn cung cục bộ. Cụ thể, giá xi măng tăng hơn 7%, thép tăng hơn 2%, cát, đá, gạch tăng từ 13,5-23,3% và nhựa đường tăng gần 32%.

Những diễn biến này làm tăng áp lực chi phí, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và tiến độ thi công các dự án. Quá trình giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương cũng vẫn còn chậm, đặc biệt ở công tác xác định nguồn gốc đất và phương án bồi thường. Công tác lập hồ sơ pháp lý, thiết kế kỹ thuật và lựa chọn nhà thầu cho một số dự án tiếp tục làm dãn nhịp giải ngân.

Triển vọng dài hạn và dư địa dư vốn

Ở tầm nhìn dài hạn, ACBS cho rằng triển vọng đầu tư công giai đoạn 2026-2030 rất tích cực nhờ nền tảng tài khóa vững chắc và quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng. Tổng mức đầu tư công cho giai đoạn này được dự báo lên tới 8,31 triệu tỷ đồng, gấp hơn hai lần giai đoạn 2021-2025. Điều này được xem là động lực lớn cho tăng trưởng kinh tế và tạo nguồn việc làm cho các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng.

Đáng chú ý, dư địa tài khóa Việt Nam vẫn được đánh giá thuận lợi khi nợ công cuối năm 2025 ở mức khoảng 35,5% GDP, thấp hơn ngưỡng an toàn và nghĩa vụ trả nợ chỉ khoảng 19-20% tổng thu ngân sách, cho phép Chính phủ tiếp tục mở rộng đầu tư hạ tầng trong các năm tới. Các thay đổi về pháp lý như Luật Đầu tư công sửa đổi, Luật PPP và các quy định đất đai và huy động vốn được kỳ vọng sẽ rút ngắn thủ tục và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, từ đó tăng khả năng huy động nguồn lực xã hội cho các dự án lớn.

Doanh nghiệp hưởng lợi và danh mục triển vọng

Trong giai đoạn tới, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm dự kiến được triển khai đồng loạt, mang lại nguồn việc dồi dào cho ngành xây dựng. Các dự án nổi bật bao gồm đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với vốn đầu tư dự kiến trên 1,7 triệu tỷ đồng, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hơn 203.000 tỷ đồng, hệ thống метро tại Hà Nội và TP.HCM với tổng vốn gần 1,9 triệu tỷ đồng, cùng với mở rộng sân bay Long Thành, sân bay Gia Bình, và các Vành đai lớn tại hai thành phố lớn. ACBS cho rằng lượng backlog của ngành sẽ tăng mạnh khi các dự án này triển khai.

ACBS dự báo tỉ lệ giải ngân giai đoạn 2026-2030 có thể duy trì quanh mức 95%, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước, tạo khối lượng công việc lớn cho các doanh nghiệp xây dựng và vật liệu. Trong danh mục được ACBS đề cập, CTD, DPG, HPG và HT1 được ưu tiên, với HPG được kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu thép gia tăng và HT1 có cơ hội tăng sản lượng xi măng ở khu vực phía Nam khi các đại công trường bắt đầu đà tăng tốc.

Khối lượng backlog và bối cảnh ngắn hạn

Mặc dù dư địa dài hạn rất tích cực, ngắn hạn vẫn đối mặt rủi ro từ giá vật liệu cao và thủ tục pháp lý. ACBS cho rằng doanh nghiệp có khả năng kiểm soát chi phí tốt, tài sản và quản trị vững vàng sẽ có lợi thế trong chu kỳ đầu tư công mới. Trong ngắn hạn, tiến độ giải ngân có thể gặp thách thức, nhưng về dài hạn, chu kỳ đầu tư hạ tầng được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng cho ngành xây dựng hạ tầng và vật liệu xây dựng.

Kết luận

ACBS kỳ vọng đầu tư công giai đoạn 2026-2030 sẽ mở ra một chu kỳ tăng trưởng đáng kể cho ngành xây dựng và vật liệu, dù ngắn hạn có thể chịu áp lực do chi phí và thủ tục. Các cổ phiếu được xem là hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng và tăng trưởng dài hạn bao gồm CTD, DPG, HPG và HT1, cùng với các doanh nghiệp liên quan đến vật liệu xây dựng sẽ được theo dõi để đón đầu xu hướng thị trường trong những quý tới.