Bộ Tài chính đề xuất loạt quy định mới về chứng khoán

Thông tin nổi bật về dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán

Ngày 12/06/2026, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Dự thảo đề xuất bổ sung nhiều quy định mới, điển hình là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán. Đây là môi trường thử nghiệm cho việc ứng dụng công nghệ và mô hình kinh doanh mới với phạm vi, đối tượng, không gian và thời gian có giới hạn.

Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các tổ chức tham gia phải đáp ứng điều kiện xét duyệt và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với các sản phẩm, dịch vụ và mô hình mới, đồng thời phù hợp với nhịp thay đổi của công nghệ thông tin và công nghệ tài chính trong lĩnh vực chứng khoán. Dự thảo cho thấy đây là lĩnh vực mới, có tính đổi mới sáng tạo cao và chưa có đầy đủ cơ sở thực tiễn để xác định lộ trình triển khai cụ thể. Do đó, việc quy định theo hướng chỉ nêu nguyên tắc chung và giao Chính phủ quy định chi tiết được cho là bảo đảm tính linh hoạt trong quản lý, điều hành.

Về bảo lãnh thanh toán trái phiếu, dự thảo đề xuất bổ sung khái niệm và riêng một mục quy định cho tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Giấy phép hoạt động kinh doanh bảo lãnh thanh toán trái phiếu được cấp cho công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập theo Luật Doanh nghiệp, và do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc thu hồi giấy phép. Chính phủ sẽ quy định chi tiết phạm vi hoạt động, điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp và thu hồi giấy phép, cũng như việc tổ chức lại, giải thể và phá sản của tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Tên của tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu phải tuân thủ quy định của Luật Doanh nghiệp và gồm các thành tố theo thứ tự: loại hình doanh nghiệp; cụm từ bảo lãnh thanh toán trái phiếu; tên riêng.

Ngoài các nội dung trên, dự thảo sửa đổi khái niệm quỹ hoán đổi danh mục theo hướng cho phép quỹ nhận và hoán đổi tài sản khác theo quy định của Chính phủ, lấy chứng chỉ quỹ làm cơ sở. Dự thảo cũng sửa đổi quy định về điều kiện người đại diện theo pháp luật của tổ chức kinh doanh chứng khoán tương tự như điều kiện của tổng giám đốc. Các nội dung này nhằm tăng tính linh hoạt và minh bạch trong quản trị các công cụ và tổ chức thị trường.

Theo dự kiến, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Tuy nhiên, quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán sẽ có hiệu lực từ ngày 01/3/2028. Các quy định này được kỳ vọng thúc đẩy đổi mới công nghệ và quản trị rủi ro một cách hợp lý tại thị trường Việt Nam.

Các điểm nổi bật trong dự thảo

• Bộ Tài chính đề xuất cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho lĩnh vực chứng khoán nhằm tạo môi trường cho công nghệ và dịch vụ mới thử nghiệm.
• Bảo lãnh thanh toán trái phiếu được cấp phép cho các công ty theo Luật Doanh nghiệp và được quản lý bởi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
• Điều chỉnh khái niệm quỹ hoán đổi danh mục và mở điều kiện cho người đại diện pháp luật của tổ chức kinh doanh chứng khoán.
• Hiệu lực thi hành: các nguyên tắc từ 01/03/2027; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát có hiệu lực từ 01/03/2028.