Lợi nhuận doanh nghiệp "nở hoa" Quý I/2026: Tăng trưởng 35%, định giá chứng khoán Việt vẫn đang ở vùng "giá hời"?

Kết quả lợi nhuận quý I/2026 và tác động lên thị trường

Trong quý đầu năm 2026, lợi nhuận ròng của 945 doanh nghiệp niêm yết tăng 34,8% so với cùng kỳ, theo Công ty chứng khoán Thiên Việt. Nhóm này chiếm khoảng 98,1% vốn hóa toàn thị trường, cho thấy mức đồng thuận cao về phục hồi lợi nhuận ở mức rộng.

Việc phân tích cho thấy đà tăng không giới hạn ở một vài cổ phiếu mà lan rộng sang nhiều ngành. Nhóm phi tài chính tăng trưởng mạnh, đạt 55,2%; trong khi nhóm tài chính gồm ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm tăng 12%.

Nếu loại trừ các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup gồm Vingroup, Vinhomes, Vincom Retail, Vinpearl và VEFAC, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng 33,8%. Điều này cho thấy đà phục hồi đang lan rộng, không chỉ tập trung ở một vài cổ phiếu.

Phân bổ đóng góp theo nhóm ngành và cổ phiếu dẫn dắt

Xét theo vốn hóa, VN30 tăng lợi nhuận 48% trong quý I, nhờ đóng góp từ Vinhomes, Hòa Phát và VietinBank. Nhóm vốn hóa vừa VNMID còn ghi nhận mức tăng cao nhất, đạt 85,9%, với động lực từ BSR, Novaland và PNJ.

Về ngành nghề, có tới 18/19 nhóm ngành ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng. Các ngành đóng góp lớn nhất về giá trị tuyệt đối là bất động sản, dầu khí, ngân hàng và nhóm điện - nước - xăng dầu khí đốt.

Bất động sản, dầu khí và điện lực: đà tăng mạnh

Ngành bất động sản tăng 32,2% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ các thương vụ bán buôn quy mô lớn của nhóm Vingroup. Riêng Vinhomes (VHM) ghi nhận lợi nhuận tăng tới 850% nhờ các giao dịch bán lô lớn tại các dự án Vinhomes Ocean Park 2 & 3 và Green Paradise.

Dầu khí tăng hơn 603%, là ngành có tốc độ tăng trưởng nổi bật nhất, nhờ động lực từ BSR với lợi nhuận đạt 8.266 tỷ đồng, gấp gần 20 lần cùng kỳ, nhờ biên lợi nhuận giữa dầu thô và sản phẩm tinh chế tăng và hiệu suất vận hành cao khi Brent leo thang do xung đột Trung Đông.

Điện, nước, xăng dầu và khí đốt: tăng 38,1%

Nhóm này tăng 38,1%, với đóng góp từ PV Power (POW) và EVNGENCO3 (PGV). Theo EVNGENCO3, lợi nhuận tăng 658% nhờ biên lợi nhuận cải thiện. Nguồn khí trong nước ổn định giúp không cần LNG nhập khẩu trong quý.

Ngân hàng và áp lực chi phí vốn

Lợi nhuận quý I/2026 của nhóm ngân hàng đạt hơn 73.262 tỷ đồng, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, áp lực chi phí vốn đang tăng khi tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ tăng tiền gửi, khiến biên lãi ròng NIM giảm còn 2,95% và CASA giảm về 20,04%.

Định giá và triển vọng thị trường

Từ góc độ định giá, VNDirect cho rằng triển vọng năm 2026 vẫn được hỗ trợ bởi GDP duy trì tích cực, sản xuất kinh doanh được cải thiện nhờ chính sách tài khóa mở rộng có chọn lọc, khu vực tư nhân được thúc đẩy và FDI khả quan.
Chính sách tiền tệ linh hoạt, cân đối giữa tăng trưởng và ổn định vĩ mô được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp và hạ nhiệt rủi ro tỷ giá.

Về định giá, P/E trượt 12 tháng của VN-Index hiện ở khoảng 13,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm khoảng 15,4 lần. Dù chưa hẳn ở vùng thấp, thị trường vẫn được hỗ trợ bởi kỳ vọng nâng cấp và triển vọng lợi nhuận tiếp tục tích cực trong năm nay. VNDirect cho rằng, với giả định lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết tăng khoảng 14% trong năm 2026, P/E dự phóng của VN-Index có thể giảm về quanh mức 13 lần, qua đó duy trì sức hấp dẫn tương đối của chứng khoán Việt Nam.

Kết luận

Bên cạnh các yếu tố cơ bản tích cực, các chuyên gia nhấn mạnh sự lan tỏa của đà phục hồi lợi nhuận và sự ổn định vĩ mô như nền tảng cho định giá thị trường. Nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi diễn biến lãi suất và dòng vốn nước ngoài để đánh giá rủi ro ngắn hạn.