Tích sản cổ phiếu trong biến động

Kiềng ba chân của vĩ mô và vai trò đối với tích sản cổ phiếu

Trong bối cảnh biến động ngắn hạn, các cơ hội tích sản cổ phiếu trên TTCK Việt Nam đang xuất hiện ở những nhóm ngành có nền tảng tốt. Việc duy trì tỷ lệ tiền mặt hợp lý được xem là yếu tố giúp nhà đầu tư sẵn sàng giải ngân khi thị trường điều chỉnh về vùng định giá hấp dẫn. Theo quan sát, giữa bối cảnh lãi suất, tăng trưởng GDP và tỷ giá đóng vai trò định hướng cho dòng tiền và định giá cổ phiếu.

Theo ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT AzFin Việt Nam, lãi suất là biến số tác động nhanh và trực tiếp tới TTCK. Giai đoạn 2025 cho thấy áp lực lãi suất tăng do tăng trưởng tín dụng lên mức khoảng 19%, cao hơn huy động vốn ở mức 14–15%. Trong bối cảnh này, ngân hàng được dự báo sẽ tăng lãi suất huy động lên quanh 7,5–8% mỗi năm vào 2026.

Song song, giá dầu tăng khoảng 66% kể từ khi xung đột Trung Đông bùng nổ đã đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao, khiến dòng tiền có xu hướng chảy vào các kênh an toàn và tiết kiệm khi lợi suất thực dương trở nên hấp dẫn hơn.

Về định giá, khi lãi suất phi rủi ro tăng, lợi suất đòi hỏi đối với cổ phiếu cũng tăng theo. Dù lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam hiện ở 4,36% nhưng vẫn thấp hơn Mỹ ở 4,43%, điều này tạo ra sự chênh lệch và ảnh hưởng tới dòng vốn nước ngoài. Tuy vậy, giai đoạn khó khăn vừa qua cho thấy đáy trung hạn có thể hình thành khi lãi suất ở mức cao và tâm lý bi quan được bộc lộ rõ.

Riêng dòng vốn ngoại không rút khỏi Việt Nam mà chuyển sang đầu tư chiến lược, với các thương vụ như Sumitomo Mitsui đầu tư vào VPBank và FE Credit, hay Momogi Group (Indonesia) thâu tóm Bibica (BBC), hay thành viên tập đoàn SCG (Thái Lan) thâu tóm Nhựa Bình Minh (BMP). Điều này cho thấy niềm tin dài hạn vào nội lực doanh nghiệp Việt Nam vẫn rất mạnh mẽ, dù bán ròng trên sàn chỉ là biến động ngắn hạn.

Trên nền tảng đó, tăng trưởng GDP đóng vai trò định hướng chiến lược trong lựa chọn nhóm ngành và cổ phiếu. Tuy nhiên, trong chu kỳ lãi suất cao, thị trường không tăng đồng đều mà phân hóa mạnh theo từng nhóm ngành. Đây là thời điểm nhà đầu tư cần chuyển từ tư duy mua thị trường sang chọn lọc doanh nghiệp, theo ông Phục nhấn mạnh.

Chiến lược tích sản theo ngành

Theo quan điểm của Chủ tịch AzFin Việt Nam, chiến lược tích sản cần tập trung vào các ngân hàng có năng lực quản trị rủi ro tốt như TCB hay ACB, nơi chất lượng tài sản và hiệu quả vận hành cho phép duy trì định giá phù hợp với tăng trưởng. Trong bối cảnh áp lực lãi suất huy động tăng nhanh và rủi ro nợ xấu gia tăng, đây là những cổ phiếu được xem xét cho danh mục tích sản.

Ngành bán lẻ đang ở pha đầu của chu kỳ hồi phục, hưởng lợi từ đầu tư công và cải thiện thu nhập, với đại diện như MWG và PNJ. Tuy nhiên, giá cổ phiếu đã phản ánh phần lớn kỳ vọng tương lai và có thể chịu áp lực từ yếu tố ESOP và biến động định giá ở vùng giá cao.

• IDC – bất động sản khu công nghiệp, nhiều doanh nghiệp vẫn giao dịch dưới trung vị định giá lịch sử với biên an toàn cao hơn so với bất động sản dân dụng.
• BVH, REE, HDG – nhóm bảo hiểm và tiện ích được xem là nơi trú ẩn của dòng tiền trong giai đoạn biến động, nhờ danh mục tiền gửi ổn định và chi phí vốn ở mức hợp lý.

Trong khía cạnh vận hành danh mục, chiến lược tích sản cần phân bổ theo 3 lớp rõ ràng: tấn công (ngân hàng, bán lẻ), cân bằng (thép, công nghệ) và phòng thủ (bảo hiểm, tiện ích). Việc duy trì tỷ lệ tiền mặt hợp lý giúp sẵn sàng giải ngân khi thị trường quay về vùng định giá hấp dẫn. Quan trọng nhất là áp dụng mô hình MMA gồm ba trụ cột: quản trị doanh nghiệp tốt (management), biên an toàn cao (margin of safety) và lợi thế cạnh tranh bền vững (advantage). Đây được xem là bộ lọc để tập trung vào tài sản chất lượng và hạn chế rơi vào cổ phiếu rủi ro cao.