Hấp thụ trái phiếu Chính phủ và lời giải căn bản của bài toán tài khóa

Áp lực lợi suất trái phiếu Mỹ và bài toán tài khóa toàn cầu

Trước thềm cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tháng 9, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài đã tăng lên mức cao nhất trong ba năm. Áp lực bán lan rộng khiến lợi suất trái phiếu của các chính phủ Mỹ, Anh, Nhật... cùng tăng, phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về tình trạng thâm hụt ngân sách và nợ công ngày càng lớn.

Theo nhóm nghiên cứu kinh tế vĩ mô của Ngân hàng UOB (Singapore), Fed có thể duy trì chính sách lãi suất không đổi trong suốt năm 2026 trước khi nối lại chu kỳ cắt giảm vào năm 2027. Dữ liệu kinh tế gần đây suy yếu phần nào có thể tạo điều kiện để Chủ tịch Fed kéo dài thời gian đánh giá, trong khi các nhóm công tác của Fed vẫn đang rà soát khuôn khổ chính sách tiền tệ.

Giới hạn của các công cụ tiền tệ

Chuyên gia UOB cho rằng, chính sách nhắm trực tiếp vào mức lợi suất chỉ là giải pháp tạm thời. Các công cụ như QE, QT, Operation Twist không thể thay thế nhu cầu tài chính cơ bản để bù đắp thâm hụt và trả nợ, do đó cần duy trì sự bền vững của chính sách tài khóa. Bộ Tài chính Mỹ ngày 10/9 công bố mua lại tối đa 6 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm, gấp ba lần quy mô kỳ trước nhưng vẫn thấp hơn kỳ vọng, khiến lợi suất tiếp tục leo thang.

Động thái này làm nổi bật giới hạn của Fed trong việc hấp thụ trái phiếu Mỹ. Các công cụ tiền tệ chỉ chuyển cấu trúc nắm giữ mà không giải quyết được nhu cầu phát hành nợ liên tục của chính phủ. Việc Bộ Tài chính duy trì chương trình mua lại quy mô lớn hơn cho thấy bài toán tài khóa đang trở thành lực cản lớn với chính sách tiền tệ.

Triển vọng lãi suất và rủi ro vĩ mô

UOB dự báo lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ sẽ ở mức 4,85% trong quý IV/2026, và duy trì quanh mức này đến quý III/2027. Tuy nhiên, nếu giá dầu tăng, lạm phát leo thang hoặc Fed tăng lãi suất, lợi suất có thể kiểm định ngưỡng 5%. Ngoài ra, các ngân hàng trung ương châu Âu cũng đã tăng lãi suất khi lạm phát tăng do căng thẳng địa chính trị, tạo thêm áp lực lên thị trường toàn cầu.

Trong bức tranh chung, trái phiếu chính phủ Việt Nam vẫn giữ mức ôn hòa - điểm sáng so với khu vực. Theo ông Nguyễn Dũng từ HSC, trái phiếu Việt Nam tăng nhưng phản ánh đúng kỳ vọng tăng trưởng kinh tế dẫn đầu. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo những ảnh hưởng gián tiếp từ kinh tế Mỹ, tỷ giá và nguy cơ suy thoái có thể tác động đến thị trường trong nước.