“Phá lời nguyền” chứng khoán tháng 5

Phá lời nguyền tháng 5: chiến lược phân bổ vốn và dòng tiền

Thị trường chứng khoán Việt Nam tháng 5 được kỳ vọng bước vào chu kỳ tăng mới, đồng thời đòi hỏi nhà đầu tư thắt chặt kỷ luật phân bổ vốn. VN-Index vẫn trên đà phục hồi, chủ yếu nhờ động lực từ các cổ phiếu trụ cột như HPG và VCB.

Tháng 5 từ lâu được xem là thời điểm nhạy cảm đối với TTCK Việt Nam, không chỉ do đặc tính vận động theo chu kỳ, mà còn bởi đây là giai đoạn thường xuất hiện nhiều biến động kinh tế, chính trị toàn cầu có khả năng chi phối đầu tư trong ngắn hạn. Dòng tiền mạnh phá vỡ định kiến, cho thấy một xu hướng tích cực bất ngờ khi thị trường có thể duy trì nhịp phục hồi dù áp lực từ việc chốt lời và thắt chặt margin vẫn tồn tại.

Theo VPBankS, một trong những điểm đáng chú ý nhất của năm 2026 là sự phá vỡ quy luật mùa vụ truyền thống. Thông thường, giai đoạn chuyển giao giữa tháng 4 và tháng 5 được xem là thời điểm điều chỉnh, nhưng năm nay thị trường ghi nhận mức phục hồi tới 9,5%, vượt xa mức trung bình 2-3% của nhiều năm trước. Xét về tâm lý, áp lực chốt lời trước kỳ nghỉ lễ khiến nhà đầu tư chủ động giảm tỷ lệ margin, kéo theo thanh khoản suy giảm. Tuy nhiên, thị trường vẫn duy trì sắc xanh trong tuần cuối tháng 4 cho thấy lực mua đủ mạnh để hấp thụ áp lực bán.

Nhìn lại dữ liệu từ năm 2014 đến nay, 8 năm có tháng 5 kết thúc với mức tăng điểm. Đặc biệt, nếu tuần giao dịch đầu tiên của tháng 5 giữ được xu hướng tích cực, xác suất lớn tháng sẽ tiếp tục tăng trưởng. Vì vậy, thay vì bị chi phối bởi định kiến “bán tháng 5”, nhà đầu tư cần tập trung vào sức mạnh thực tế của dòng tiền.

Chiến lược phân bổ vốn theo mô hình 80/20

Theo ông Nguyễn Việt Đức, chuyên gia phân tích tại VPBankS, thị trường đã hoàn tất giai đoạn tích lũy và bước vào sóng 5, pha tăng trưởng cuối của chu kỳ. Trong bối cảnh định giá không còn rẻ và các yếu tố vĩ mô như áp lực lạm phát hay kiểm soát tín dụng bất động sản bắt đầu xuất hiện, dòng tiền tập trung vào các cổ phiếu trụ cột.

Vị chuyên gia khuyến nghị chiến lược phân bổ vốn theo mô hình 80/20, nhằm đồng thời đạt hai mục tiêu bảo toàn vốn và tối ưu lợi nhuận vượt trội. Cụ thể, 80% danh mục nên được phân bổ vào tài sản lõi gồm các cổ phiếu Blue chip đầu ngành, cổ phiếu có cổ tức cao hoặc các kênh thu nhập cố định. Khi lợi suất trái phiếu và lãi suất tiền gửi đang ở mức 9-10%/năm, nhóm tài sản này đóng vai trò như “mỏ neo” giúp ổn định NAV, đồng thời các cổ phiếu có Beta thấp sẽ giảm ít hơn trong các nhịp điều chỉnh.

Phần còn lại, tương đương 20%, được phân bổ vào tài sản chiến thuật, tức các cổ phiếu dẫn dắt có sức mạnh giá vượt trội, nhằm tận dụng sự hưng phấn của sóng 5. Triết lý cốt lõi trong giai đoạn này là ưu tiên Blue chip thay vì Midcap. Ngoài ra, quản trị rủi ro, nhất là kỷ luật sử dụng margin cũng trở thành yếu tố quan trọng: mức đòn bẩy ròng của các quỹ thường dao động trong 1,4-1,7x, trong khi nhà đầu tư cá nhân được khuyến nghị không vượt quá 1,5x. Nguyên tắc 80/20 cũng nhấn mạnh không sử dụng margin cho 80% tài sản an toàn mà chỉ dùng đòn bẩy cho 20% tài sản rủi ro khi xu hướng đã được xác nhận.

Lựa chọn cổ phiếu theo hai nhóm đầu tư

Ở góc độ lựa chọn cổ phiếu, danh mục được chia thành hai nhóm rõ ràng. Nhóm 80% tài sản lõi gồm các cổ phiếu an toàn và có giá trị bền vững, tiêu biểu như HPG với hệ số Beta khoảng 0,65 và đang hình thành mô hình tích lũy “cốc tay cầm”, phù hợp cho chiến lược nắm giữ dài hạn. Bên cạnh đó là VCB, trụ cột quan trọng trong câu chuyện nâng hạng thị trường và có tiềm năng từ kế hoạch bán vốn cho đối tác nước ngoài.

Nhóm 20% tài sản chiến thuật tập trung vào các cơ hội tăng trưởng, trong đó MSN được nhắc đến như cổ phiếu thể hiện tín hiệu đảo chiều sang xu hướng tăng, được hỗ trợ bởi kế hoạch IPO The CrownX và chiến lược thoái vốn tại MSR. MBB được lưu ý dù có nền tảng tốt nhưng chịu áp lực từ tỷ lệ LDR lên tới 110%, phù hợp với chiến lược tích lũy hơn. Nhóm bất động sản như NLG và PDR cần tiếp cận thận trọng, khi dữ liệu cho thấy mức hấp thụ thấp ở một số phân khúc.

TTCK tháng 5/2026 được xác định là giai đoạn của sự chọn lọc cao độ, nơi kỷ luật và chiến lược phân bổ vốn sẽ tạo sự khác biệt giữa nhà đầu tư chuyên nghiệp và nhà đầu tư phụ thuộc cảm tính. Theo đó, cần đưa tỷ lệ margin về mức an toàn dưới 1.5x, lọc sóng 5 bằng cách loại bỏ các cổ phiếu Midcap suy yếu và chuyển sang Bluechip như VCB, BID, STB, đồng thời theo dõi diễn biến tuần đầu tháng 5 để xác nhận xu hướng.