Bancassurance tự doanh âm thầm trỗi dậy

Thị trường bancassurance và xu hướng tự doanh tại Việt Nam

Thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam đang nỗ lực phục hồi sau thời kỳ khó khăn. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam IAV, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ năm 2025 ước đạt 148.786 tỷ đồng, tăng 0,5% so với cùng kỳ năm trước. Tổng tài sản của toàn ngành ước vượt 1,1 triệu tỷ đồng, trong đó khối bảo hiểm nhân thọ chiếm 953.586 tỷ đồng. Lượng vốn đầu tư trở lại nền kinh tế ước đạt 958.987 tỷ đồng, tăng hơn 10%.

Theo GlobalData, thị trường được dự báo tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 3,2% cho giai đoạn 2025-2029. Quy mô thị trường ước đạt khoảng 165.400 tỷ đồng (tương đương 6,4 tỷ USD) vào năm 2029. Ba động lực chính được nêu rõ là dân số già hóa, tỷ lệ tham gia bảo hiểm mới đạt 11,7% đến cuối năm 2025 và thu nhập hộ gia đình được cải thiện.

Trong bối cảnh này, xu hướng bancassurance tự doanh đã và đang nổi lên với nhiều tín hiệu thay đổi mô hình phân phối. Trước LP Life, đã có Techcom Life và VP Life thông qua thành lập công ty bảo hiểm nhân thọ trực thuộc ngân hàng mẹ Techcombank và VPBank. Theo nguồn tin từ Báo Đầu tư Chứng khoán, một ngân hàng khác đang xây dựng đề án thành lập công ty bảo hiểm nhân thọ nhằm hoàn tất hệ sinh thái ngân hàng - bảo hiểm của riêng mình.

Kế hoạch này có cơ sở kinh tế rõ ràng: biên lợi nhuận từ phí bảo hiểm được giữ lại trong hệ sinh thái, thay vì phải chia sẻ với đối tác bảo hiểm như trước đây. Ngoài ra, công ty bảo hiểm thuộc ngân hàng có chi phí tiếp cận khách hàng gần như bằng 0 khi khai thác mạng lưới giao dịch sẵn có, từ cấp tỉnh xuống cấp xã, giúp tiếp cận tệp khách hàng vốn đã có quan hệ tín dụng và tiền gửi với ngân hàng mẹ.

Kênh đại lý hiện đối mặt nhiều áp lực khi mạng lưới phòng giao dịch của ngân hàng mẹ xâm nhập sâu. Khi người dân có thể mua bảo hiểm tại quầy giao dịch mà họ tin tưởng, lợi thế địa bàn của đại lý truyền thống có thể bị thu hẹp. Rủi ro mất khách hàng qua các gói tích hợp và các ưu đãi cho vay kèm bảo hiểm nội bộ cũng được nhắc tới.

Nhưng bancassurance tự doanh không đồng nghĩa với sự sụp đổ của kênh đại lý. Điểm yếu mang tính cấu trúc nằm ở quy mô và sự chuẩn hóa: một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ kéo dài 10–20 năm đòi hỏi sự đồng hành liên tục và chăm sóc sau bán hàng, điều mà giao dịch viên tại quầy khó có thể đáp ứng đầy đủ. Do đó, vai trò của đại lý được kỳ vọng nâng cấp thành chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân.

Các công ty bảo hiểm lớn đang đẩy mạnh đào tạo và chuyển đổi đội ngũ tư vấn để phục vụ các phân khúc khách hàng có nhu cầu phức tạp. Ví dụ, Manulife Việt Nam triển khai chương trình đại sứ xanh Phú Quý để tuyển dụng và đào tạo nguồn nhân lực tư vấn tài chính, kết hợp công cụ AI để phân tích nhu cầu khách hàng. Prudential Việt Nam ra mắt chiến dịch Be The One – Start As One nhằm xây dựng thế hệ tư vấn viên có tư duy nghề nghiệp bền vững. Gần đây, FWD Việt Nam và Viện Phát triển Bảo hiểm Việt Nam (VIDI) ký hợp tác đào tạo lực lượng tư vấn bảo hiểm với chương trình chuẩn hóa nội dung và hệ thống giáo trình, nhằm cập nhật liên tục kiến thức cho đội ngũ tư vấn.

Những động thái này gửi đi thông điệp thống nhất: các công ty bảo hiểm nhân thọ đang chủ động định hình lại kênh đại lý trước áp lực cạnh tranh từ bancassurance tự doanh. Trong ngắn hạn, đây được xem là giai đoạn sàng lọc và tái cấu trúc để nâng cao năng lực phục vụ khách hàng ở mức độ phức tạp hơn. Về dài hạn, kỳ vọng niềm tin khách hàng hồi phục và sản phẩm cùng đội ngũ tư vấn được chuẩn hóa sẽ hỗ trợ triển vọng của hệ sinh thái ngân hàng - bảo hiểm.

Điểm nổi bật và tín hiệu thị trường

• Thu nhập và quy mô năm 2025: phí bảo hiểm nhân thọ 148.786 tỷ đồng, tổng tài sản ngành 1,1 triệu tỷ đồng, tài sản bảo hiểm nhân thọ chiếm 953.586 tỷ đồng.
• Đầu tư và tăng trưởng đầu tư nền kinh tế khoảng 958.987 tỷ đồng, CAGR dự báo 3,2% cho giai đoạn 2025-2029.
• Quy mô dự phóng 165.400 tỷ đồng vào năm 2029 (tương đương 6,4 tỷ USD).
• Định hình kênh phân phối: bancassurance tự doanh đang thách thức kênh đại lý truyền thống và thúc đẩy mô hình hợp tác ngân hàng - bảo hiểm được điều chỉnh.