Chứng khoán Việt mở cửa hút vốn ngoại

Khởi động lại dòng vốn ngoại tại thị trường Việt Nam

Một loạt cải cách trên thị trường chứng khoán nhằm thu hút vốn ngoại đang được triển khai. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chỉ cần có mã số giao dịch và tài khoản lưu ký để đặt lệnh thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu, thay vì phải mở đồng thời hai loại tài khoản như trước.

Cải cách được kỳ vọng làm đơn giản hóa quy trình và tạo nền tảng thuận lợi cho NĐT nước ngoài. Các báo cáo sắp công bố của MSCI và FTSE Russell sẽ xem xét mức độ tiếp cận và tự do hóa dòng vốn.

Theo ông Võ Kim Phụng, bộ tiêu chí của MSCI khắt khe hơn so với FTSE Russell, đặc biệt ở các yêu cầu về quyền tiếp cận và tự do hóa dòng vốn. Bên cạnh đó, CCP được xem là cột mốc công nghệ quan trọng, dự kiến vận hành từ đầu năm 2027.

UBS cho rằng các cải cách trên thị trường vốn Việt Nam đang tiến triển theo hướng đo lường được và đáng tin cậy, với thời gian mở tài khoản rút ngắn từ 3–6 tháng xuống 2 ngày. Ngoài ra, hệ thống hạ tầng cũng được đẩy mạnh, như chế độ thanh toán và các cấu phần STP, OTA và SBL nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả bù trừ.

Dù FTSE Russell đã nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, các nhà phân tích nhấn mạnh Việt Nam vẫn còn dư địa cải cách sâu rộng để biến thị trường trở thành bến đỗ vốn ngoại lâu dài.

Khi những nút thắt được gỡ bỏ và Việt Nam được nâng hạng, các quỹ chỉ số toàn cầu có thể phân bổ hàng tỷ USD vào Việt Nam mà không còn bị cản trở bởi các quy định nội tại.

Các trục cải cách và hạ tầng thị trường

• Thu hẹp khoảng cách giữa các tiêu chuẩn xếp hạng: MSCI và FTSE Russell đang theo dõi tiến trình cải cách để đánh giá khả năng tiếp cận thị trường và tự do hóa vốn.
• Đẩy nhanh thời gian mở tài khoản và loại trừ yêu cầu ký quỹ trước, khi CCP và các hệ thống quản trị thanh toán được nâng cấp.
• Phát triển hạ tầng chứng khoán gồm STP (xử lý tự động), OTA (tài khoản tổng) và SBL (vay và cho vay chứng khoán) nhằm tăng tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro thị trường.
• Khuyến khích sự tham gia của dòng vốn ngoại thông qua các cơ chế số hóa và đăng ký trực tuyến một cửa để thuận tiện hóa quy trình.
• Việc đánh giá cấp độ mở cửa thị trường bởi MSCI và các chuẩn xếp hạng toàn cầu được xem là yếu tố then chốt tác động tới dòng vốn ngoài và định giá cổ phiếu tại Việt Nam.

Để biến thị trường thành một bến đỗ vốn ngoại lâu dài thay vì chỉ dòng vốn đầu cơ ngắn hạn, Việt Nam cần tiếp tục cải cách các nhóm vấn đề cốt lõi về cấu trúc, thể chế và sản phẩm tài chính. Khi các cải cách được tiến hành đồng bộ và hiệu quả, thị trường có thể đạt được sự thâm nhập của các quỹ chỉ số toàn cầu và dòng vốn thụ động ở mức cao trong tương lai gần.